در طول حدود یک دهه گذشته درحالی نزدیک به ۳۰۰ میلیارد لیتر بنزین در کشور مصرف شده که با جهش بیسابقه مصرف این فرآورده نفتی در امسال، دولت و ستاد مبارزه با قاچاق برای احیای کارتهای سوخت نشست مشترک برگزار میکنند.
گسترش نیوز: نگاهی به وضعیت مصرف، تولید و واردات بنزین کشور در طول یک دهه گذشته تاکنون نشان میدهد که اتفاقاتی همچون اجرای نظام سهمیه بندی، قانون هدفمندسازی یارانهها، تحریم فروش بنزین و بهرهبرداری از پالایشگاه ستاره خلیجفارس به عنوان بزرگترین پالایشگاه میعانات گازی جهان مهمترین فاکتورهایی بودند که به نوعی در وضعیت تولید، مصرف و واردات بنزین کشور تاثیرگذار بودند.
بر اساس آمارنامه رسمی شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی ایران از سال ۱۳۰۶ شمسی رسما مصرف بنزین در کشور کلید خورده به طوری که در این سال به طور متوسط روزانه حدود ۱۱ هزار لیتر بنزین در کشور مصرف شده و با گذشت حدود ۸۰ سال متوسط مصرف این فرآورده استراتژیک نفتی در سال ۸۵ به حدود ۷۳.۶ میلیون لیتر در روز رسیده است.
در مجموع در حد فاصل سالهای ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۶ حدود ۲۹۸ میلیارد و ۷۰ میلیون لیتر بنزین در کشور مصرف شده که از این میزان مصرف بنزین سهم واردات به منظور تامین نیاز داخل کشور حدود ۵۴ میلیارد و ۵۴۰ میلیون لیتر بوده است.
آمارهای رسمی نشان میدهند که در سال ۸۵ یعنی آغاز سهمیه بندی بنزین متوسط مصرف روزانه بنزین کشور حدود ۷۳.۶ میلیون لیتر بوده که مصرف این محصول پرطرفدار نفتی با گذشت یکسال از سهمیه بندی و عرضه کارتی یعنی سال ۸۶ به حدود ۶۴.۴ میلیون لیتر در روز رسیده و به فاصله یک سال از محل عرضه کارتی متوسط مصرف بنزین روزانه نزدیک به ۱۰ میلیون لیتر کاهش یافته است.
در سال ۱۳۹۰ و همزمان با اجرای طرح هدفمندی یارانهها و اصلاح دوباره نرخ بنزین، متوسط مصرف این فرآورده نفتی با کاهشی قابل توجه به زیر ۶۰ میلیون لیتر در روز سقوط کرد و این کاهش مصرف درحالی رقم خورده که به طور میانگین سالانه بین ۷ تا ۱۰ درصد به حجم و تعداد خودروهای کشور افزوده شده است.
همزمان با آغاز کار دولت یازدهم یعنی سال ۱۳۹۲ متوسط مصرف بنزین ایران حدود ۶۸ میلیون و ۴۰۰ هزار لیتر در روز بوده که متوسط مصرف این فرآورده نفتی در طول پنج سال گذشته تاکنون روندی افزایشی داشته به طوری که متوسط مصرف بنزین پارسال به حدود ۸۰ میلیون لیتر در روز رسیده و مصرف این محصول میان تقطیر پالایشگاههای نفت در طول پنج ماهه نخست امسال بالغ بر ۹۰ میلیون لیتر در روز بوده است.
۵۴ میلیارد لیتر بنزین وارداتی در باک خودروها سوخت
در حدفاصل سالهای ۱۳۹۵ تا پایان سال گذشته در مجموع بالغ بر ۵۴ میلیارد و ۵۴۰ میلیون لیتر بنزین وارد کشور شده که بالاترین میزان واردات بنزین با ورود روزانه ۲۷.۵ میلیون لیتر بنزین به سال ۱۳۸۵ اختصاص داشته و کمترین میزان واردات بنزین هم در سال ۹۱ اتفاق افتاده که با اعمال تحریم بنزینی ایران در مجموع روزانه حدود ۱.۸ میلیون لیتر بنزین وارد کشور شده است.
متوسط واردات بنزین ایران پارسال حدود ۱۲.۶ میلیون لیتر در روز و واردات تجمعی حدود چهار میلیارد و ۶۰۰ میلیون لیتر بوده که پیشبینی میشود با بهرهبرداری از فاز سوم پالایشگاه ستاره خلیجفارس متوسط واردات بنزین ایران امسال متوقف شود.
نشست فوقالعاده احیای کارتهای بنزین برگزار میشود
با افزایش نرخ ارز، قاچاق و انحراف فرآوردههای نفتی ایران به کشورهای همجوار به ویژه عراق، پاکستان و افغانستان شدت گرفته به طوری که گزارشهای میدانی از مهاجرت گسترده کارتهای بنزین به مبادی مرزی و ایجاد صفهای کیلومتری پیش روی جایگاههای سوخت بوده که منجر به افزایش قاچاق بنزین شده است.
در شرایط فعلی با در نظر گرفتن بنزین لیتری ۱۰۰۰ تومان و احتساب نرخ دلار در بازار آزاد نرخ یک لیتر بنزین در ایران کمتر از ۱۰ سنت بوده که این نرخ حتی هزینههای انتقال، ذخیرهسازی و توزیع این فرآورده نفتی را هم پوشش نمیدهد.
علاوه بر این هممان با جهش قاچاق و مصرف بنزین در کشور، ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز هفته جاری از برگزاری نشست فوق العادهای با حضور معاون اول رئیس جمهور، تعدادی از وزرا و مسئولان ارشد اقتصادی کشور به منظور احیای کارتهای هوشمند سوخت خبر داده است.
در این بین شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی با اشاره به رهگیری و شناسایی کارتهای سوخت مهاجر در مناطق مرزی و ابطال آنها از اعمال محدودیت در تعداد کارتهای سوخت جایگاه داران خبر داده است.
درحالحاضر هر چند ایران آماده تولید روزانه بیش از ۱۰۰ میلیون لیتر بنزین پس از بهرهبرداری از فاز سوم پالایشگاه ستاره خلیجفارس میشود اما در شرایط تحریم در کنار افزایش ظرفیت تولید بنزین، توسعه ناوگان حملونقل عمومی به ویژه از محل بند ق قانون بودجه تبصره ۲ قانون بودجه سال ۹۳، افزایش سهم گاز طبیعی و گازمایع در سبد سوخت خودروها، افزایش بهرهوری و کاهش شدت مصرف سوخت در خودروهای تولید داخل، مدیریت و عدم واردات خودروهای پرمصرف خارجی و فرهنگسازی میتواند از مهمترین راهکارها برای تحقق برنامه رویایی توقف واردات بنزین در ایران باشد.
منبع: فارس
