میثم رادپور /کارشناس ارز
بازار ارز پس از یک دوره آرامش، مدتی است که بار دیگر وارد دوره پرنوسان شده است؛ بازاری که تغییراتش به طور مستقیم و غیرمستقیم بر سایر بخشها و بازارها تاثیر میگذارد و روند فعالیتشان را تحتشعاع قرار میدهد. تجربه نشان داده است زمانی که بازار ارز نوسانی میشود، باعث نااطمینانی در بازارها و کسبوکار میشود و فعالان اقتصادی را نسبت به آینده کاریشان، بیانگیزه و ناامید میکند، از این رو تثبیت نرخ ارز از اهمیت بالایی در اقتصاد برخوردار است. بدون تردید اگر نرخ ارز از ثباتی که انتظار میرود برخوردار نشود، میتواند در بلندمدت فضای کسبوکار را بهگونهای تغییر دهد که فعالیتهای اقتصادی به سمت فعالیتهای بازرگانی و دلالی تغییر جهت دهند و این موضوعی نیست که به نفع اقتصاد باشد. باید شرایط بهگونهای در اقتصاد پیش برود که این نگرانی برای تولیدکنندگان یا سایر بخشها ایجاد نشود که در آینده ممکن است نرخ ارز در حدی تغییر یا نوسان داشته باشد که فعالیتهای اقتصادی دچار ضرر شود. در این شرایط ممکن است فعالان این بخشها به سمت موقعیتهایی بروند که خود را از پیامدهای منفی ناشی این نوسانات مصون نگه دارند. به طور مثال برای پوشش ریسک ناشی از این نوسانات، تلاش کنند در یک مقطع زمانی، با خرید مواد اولیه بیش از نیازشان یا وارد کردن جنس بیشتر، خود را از رشد نرخ دلار یا نوسانات آن در آینده مصون نگه دارند. به عبارتی به سمت دپوی کالا یا مواد اولیه روی آورند. این امر باعث میشود فعالان این بخش، داراییشان را صرف پوشش ریسک در آینده کنند و این شرایطی است که رسالت و فعالیت بنگاههای اقتصادی را به انحراف میکشد. باید قبول کنیم که درحالحاضر فعالیتهای اقتصادی در کشور ما، از بازدهی خیلی بالایی برخوردار نیست که فعالان این بخش بتوانند خودشان را در برابر رشد قیمتها و نوسانات مقاوم کنند و یا سودآور باشند. این شرایط بهجز اینکه تولید و فعالان اقتصادی را بیانگیزه میکند، نتیجه دیگری نخواهد داشت. افق فعالیتهای اقتصادی باید بلندمدت باشد و قدرت پیشبینی نسبت به آینده را داشته باشند. نباید شرایطی ایجاد شود که تمرکز بر کسبوکارها و توسعه فعالیتها از بین برود و فکر و دغدغه فعالان این بخش فقط معطوف به موضوع ارز در کشور باشد. به عبارتی نباید موضوع ارز بهعنوان یک ریسک در کسبوکارها به شمار آید. در مجموع باید تاکید کنم که نوسانات نرخ ارز میتواند محیط کسبوکار را بیثبات کند و نگرانی را نسبت به آینده افزایش دهد و این موضوعی است که باید مورد توجه سیاستگذاران اقتصادی قرار گیرد و در جهت بهبود این شرایط، اقدامات لازم انجام شود.