برداشت از لایه نفتی بزرگترین میدان گازی جهان که در خلیجفارس و بین ایران و قطر قرار گرفته در ماههای گذشته تلاطمهای بسیاری را تجربه کرد.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: در گامهای نخست برداشت از این لایه نفتی، ایران با توتال وارد مذاکره شد اما این موضوع مطرح شد که توتال در برداشت از لایه نفتی مشترک با قطر همکاری میکند. برخی مسئولان اعلامکردند احتمالمیرود توتال برخی از اطلاعات ایران را به طرف قطری بدهد. با این حال برخی از کارشناسان معتقدند اکنون هم ایران اطلاعات قطر را دارد و هم قطر اطلاعات مربوط به ایران را میتواند بررسی کند. همچنین با توجه به اینکه میدان گازی پارس جنوبی مشترک است، بهدست آوردن این اطلاعات به هیچ وجه کار دشواری نیست. به گفته این دسته از کارشناسان اگر ایران با شرکت دیگری هم کار کند، قطر میتواند اطلاعات مربوط به شیوه و میزان بهرهبرداری از لایه نفتی را بهدست آورد. صمت در ادامه به بررسی وضعیت اطلاعات دو کشور از مهمترین میدان گازی دنیا پرداخته است. همکاری با توتال موفقیتآمیز است غلامعلی میگلینژاد، کارشناس حوزه نفتوگاز درباره وضعیت همکاری ایران با مرسک گفت: پیش از این ایران با توتال وارد مذاکره شده بود اما بهدلیل برخی مشکلات و همکاری این شرکت نفتی با قطر در میدان مشترک پارس جنوبی این مذاکرات به نتیجهای نرسید. میگلینژاد با بیان اینکه شرکت توتال یکی از شرکتهای بسیار قدرتمند بینالمللی است، افزود: اگر این شرکت پای کار بیاید میتواند موفقیت بزرگی برای توسعه نفتی ما باشد. این موضوع که توتال به طور مشترک نباید با ایران و قطر همکاری کند، اهمیت ویژهای ندارد. توتال در این زمینه یکی از شرکتهای قدرتمند نفتی است و میتواند کمک کند تا بهرهبرداری ایران از لایههای نفتی با سرعت و دانش بیشتری انجام شود. این کارشناس حوزه نفتوگاز با بیان اینکه هر چقدر ایران بر میدانهای مشترک سرمایهگذاری کند، بیشتر به نفع کشور است، توضیح داد: میدانهایی که مشترک نیستند در تملک ایران است و در آینده میتوان برای آنها برنامهریزیهای جدیتری داشت. در زمینه میدانهای مشترک اما اینگونه نیست. میدانهای مشترکی که طرف دیگر از آنها بهرهبرداری میکند، باید هرچه سریعتر از طرف ایران توسعه یابند و سهم برداشت ایران نیز بیشتر شود. نشست مکزیک و شرط توتال وی درباره همکاری ایران با شرکتهای خارجی گفت: در نشستی که سران و وزرای نفتی در مکزیک برگزار کردند بهطور مستقیم با مدیرعامل توتال مذاکره کردم. او در جریان آن مذاکره توضیح داد که در دولت آقای احمدینژاد و مجلس هشتم از ایران رویگردان شدیم. او همچنین درباره همکاری با ایران توضیح داد که تا امریکا به ما چراغ سبز نشان ندهد حاضر نیستیم در ایران سرمایهگذاری کنیم و اکنون امریکا و ایران رابطه خوبی با یکدیگر ندارند. ترامپ سرفصل اختلاف اروپا و امریکا میگلینژاد توضیح داد: با این حال در ماههای گذشته و پس از روی کار آمدن ترامپ بین اروپا و امریکا اختلافهایی به وجود آمده و با توجه به اینکه توتال شرکتی فرانسوی و اروپایی است بهنظر میرسد این شرکت اکنون موانع کمتری برای حضور در ایران داشته باشد. علاوه بر اینها توتال اکنون در زمینه فعالیتهای گازی با ایران همکاری میکند. وی توضیح داد: پیش از روی کار آمدن ترامپ برخی از مقامهای توتال دو بار به ایران سفر کردند و در جریان آن سفرها نیز گفتند که به نفع هر دوی ما است که در میدانهای ایران سرمایهگذاری کنیم، با این حال منتظر چراغ سبز امریکا بودند و اکنون این موضوع دیگر مانند شرایط پیش از روی کار آمدن ترامپ مطرح نیست. این کارشناس نفتوگاز با بیان اینکه توتال سالها در منطقه خلیجفارس کار کرده، گفت: از موقعیت میدانها اطلاعات دقیقی دارند. میدان ما یک میدان مشترک است و مشخصات میدان را هم ما بهخوبی قطر میدانیم و هم قطر درباره ما میداند. بر این اساس موضوع همکاری مشترک با شرکتی که در هر دو کشور فعالیت میکند، نمیتواند چالش جدی این حوزه باشد. یک ساعت هم تعلل نکنیم میگلینژاد توضیح داد: قطر در بخش تولید الانجی سرمایهگذاری کرده و توانسته تا اندازهای بازار اروپا را دست بگیرد. ما هم از طریق خط لوله گاز را انتقال میدهیم اما با توجه به حجم بالای مصرف داخلی نمیتوانیم صادرات چندانی داشته باشیم. یکی از سیاستهایی که در ایران باید ایجاد شود، صرفهجویی در بخش مصرف گاز شهری و صنعتی است. به گفته این کارشناس نفتوگاز، همکاری با توتال جای نگرانی ندارد و میتوانیم با توتال کار کنیم. هر چقدر اجازه دهیم شرکتهای معتبر خارجی در این زمینه سرمایهگذاری کنند بهتر است. اگر جریان مذاکرات به گونهای پیش رود که ایران و توتال به توافق نهایی دست یابند، حتی یک ساعت هم نباید این موضوع به تعویق افتد.
صیانت از اطلاعات با این حال دسته دیگری از فعالان و مسئولان حوزه نفتی هستند که هنوز معتقدند، همکاری با توتال میتواند در ادامه برای ایران آسیبهایی دربر داشته باشد. این دسته از کارشناسان بیشتر وزارت نفت ایران را تشویق میکنند تا با باقی شرکتهای معتبر نفتی وارد مذاکره شوند. کوروش کرمپور حقیقی، دبیر کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی درباره وضعیت قرارداد ایران و مرسک برای برداشت از لایههای نفتی پارس جنوبی گفت: ازجمله موضوعاتی که در این زمینه اهمیت دارد صیانت از اطلاعات میدانهای نفتی و گازی و بهویژه میدانها و میعانات مشترک است. در این زمینه باید در نظر داشت که برخی از اطلاعات بین کشورها وجود دارد اما برخی از اطلاعات هنوز ارائه نشده است. دبیر کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه برخی از مسئولان قرارداد برداشت از لایه نفتی پارس جنوبی را با مرسک خطری برای اطلاعات این میدان مشترک میدانند، توضیح داد: در ماههای گذشته ایران در یک قدمی قرارداد با مرسک بود که بخش نفتی این شرکت را توتال خرید. به دلیل اینکه توتال در میدان مشترک گنبد شمالی با قطر همکاری میکند، مسئولان وزارت نفت ترجیح دادند شریک دیگری برای همکاری در پارس جنوبی انتخاب کنند.
نگاهی به دیگر شرکتهای نفتی کرمپور حقیقی با بیان اینکه آنچه در رابطه با توتال انجام شد در رابطه با منافع جمهوری اسلامی و مردم است، افزود: برخی پیشبینیها حاکی از آن است که همکاری ایران و توتال در زمینه برداشت از لایه نفتی پارس جنوبی ممکن است در آینده خطراتی برای صنعت نفت ایران داشته باشد. بر این اساس است که ترجیح میدهند با شرکتهای معتبر دیگری در این زمینه فعالیت کنند. وی افزود: بهتازگی وزارت نفت در حال مذاکره با دیگر شرکتهای نفتی است و پیشبینی میشود بهزودی یک شرکت از بین شرکتهای مطرح انتخاب شود. نباید برای همکاری با توتال اصرار کرد. احتمال میرود در آینده توتال با امریکا وارد رابطه مناسبی شود و ایران در این زمینه نیز آسیب ببیند.
براساس این گزارش بهنظر میرسد، موضوع صیانت از اطلاعات میدانهای مشترک در شرایط کنونی بیشتر شبیه روپوشی بر همکاری با دیگر شرکتهای نفتی است. با این حال باید در نظر داشت که دولت دوازدهم از تعهدی که برای بستن ۱۰ قرارداد خارجی در سال ۹۶ دارد، عقب مانده است. در میان میدانهای نفتیوگازی، لایههای نفتی پارس جنوبی و میدان گازی فرزاد B دو طرف تا یکقدمی امضای تفاهمنامه رفتند اما مذاکره با مرسک برای امضای تفاهمنامه توسعه لایههای نفتی پارس جنوبی به دلیل خرید شاخه نفتی این شرکت ازسوی توتال و حضور توتال در توسعه این لایهها در کشور قطر و مذاکره با هندیها برای توسعه میدان گازی فرزاد B به دلیل به تفاهم نرسیدن بر سر مسائل مالی به تعویق افتاده است. بر اساس مصوبه ستاد اقتصاد مقاومتی، شرکت ملی نفت ایران مکلف شده است تا پایان امسال ۱۰ قرارداد توسعهای میدانهای نفتوگاز را به نتیجه برساند.
