پوشش بیمه نیاز به «اجبار» دارد

کشور ایران، به دلیل قرار گرفتن بر گسل‌های فعال، همیشه با پدیده زلزله دست به گریبان بوده و نگرانی از بروز این پدیده همواره وجود داشته است.

به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه گسترش تجارت نوشت:همیشه بعد از زلزله؛ آه و افسوس باقی می‌ماند و دل‌نگرانی‌ها از روی دادن زلزله‌ای دیگر. شاید زلزله یک پدیده ویرانگر باشد که وقوع آن باعث خرابی، خسارت، نابودی و... می‌شود، اما به طور حتم با برخی اقدامات پیشگیرانه می‌توان درصد این ویرانگری را کاهش و از خسارات احتمالی کاهید. اینکه فقط به این موضوع فکر شود، بعد از زلزله چه باید کرد و چگونه باید خسارات را جبران کرد، کافی نیست. هرچند که این خود موضوع مهمی است و هر دو جنبه باید مورد توجه باشد. به نظر می‌رسد برای پیشگیری از به وجود آمدن شرایط حاد در زمان وقوع زلزله؛ در راستای ایمن‌سازی ساختمان‌ها، اصلاح شرایط ساخت‌وسازها، بهسازی و... باید اقدامات جدی‌تری انجام و سیاست‌های ترغیبی و تشویقی مناسبی در این راستا اتخاذ شود. در این بین یکی از ابزارها که می‌تواند این شرایط را ایجاد کند و بسیاری از کشورها نیز از آن بهره گرفته‌اند، موضوع بیمه است که به طور حتم می‌تواند هر دو جنبه را پوشش دهد. بیمه در کشورهای حادثه‌خیز از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است و به همین دلیل هم هست که اینگونه کشورها با مطالعات گسترده ریسک و خطر، توانسته‌اند با اجباری کردن پوشش‌های بیمه‌ای و اعمال نرخ‌های واقع‌گرایانه برای حق بیمه، آن را در مسیر درستی هدایت کنند، تا این بیمه‌نامه ضمن پوشش ریسک، باعث اصلاح شرایط ساخت‌وساز و تشویق برای بهسازی ساختمان‌ها شود؛ موضوعی که در کشور ما شاید چندان به آن توجه نمی‌شود. ضمن اینکه در این بین باید موضوع فرهنگ‌سازی نامناسب برای خرید پوشش‌های بیمه‌ای را هم لحاظ کرد؛ اینکه مردم ایران علاقه چندانی به خرید بیمه ندارند و هنوز به بیمه به عنوان یک کالای لوکس نگاه می‌کنند. در چنین شرایطی، این سوال مطرح می‌شود که چه باید کرد که در ایران نقش بیمه‌ها پررنگ شود و همچون سایر کشورها از مزیت‌های چند وجهی بیمه‌ها، همچون بیمه آتش‌سوزی، زلزله و... بهره لازم را گرفت؟ در این رابطه کارشناسان با توجه به اهمیت موضوع بیمه، ضمن فرهنگ‌سازی و اطلاع‌رسانی از مزیت‌های بیمه و تشویق افراد برای خرید، بر اجباری کردن پوشش‌های بیمه‌ای تاکید دارند و معتقدند اگر بیمه‌ها اجباری شوند، این امر می‌تواند ضمن افزایش ضریب نفوذ بیمه در کشور، پوشش مناسب ریسک‌ها، در روند ساخت‌وساز ساختمان‌ها بهبود ایجاد کند و توجهات را به ایمنی سازه‌ها افزایش دهد. لزوم پوشش‌های بیمه متناسب با ریسک محمد رضایی یکی از کارشناسان و فعالان صنعت بیمه در این باره در گفت‌وگو با «گسترش‌تجارت» با بیان اینکه بروز حوادث غیرمترقبه در تمام دنیا امری اجتناب‌ناپذیر است و همین امر لزوم پوشش‌های بیمه‌ای را متناسب با هریک از حوادث حائز اهمیت می‌کند، افزود: کشورها در این رابطه برنامه‌ریزی‌های مناسبی داشته‌اند و تلاش کرده‌اند که پوشش‌های بیمه‌ای را به سمت اجباری کردن پیش ببرند و از این طریق سیاست تشویقی و تنبیهی اعمال کنند. رضایی بر این باور است که با توجه به اهمیت پوشش‌های بیمه‌ای در زمان بروز حوداث و با توجه به حادثه‌خیز بودن کشور ما تاکید این است که بیمه‌نامه‌ها در ایران هم اجباری شود. به گفته وی با توجه به مزیت‌های چندوجهی بیمه‌ها، در عین حال که بیمه‌هایی همچون بیمه آتش‌سوزی و زلزله می‌تواند ریسک را پوشش و جبران خسارت کند، می‌تواند این زمینه را ایجاد کند که تا زمانی که یک ساختمان بیمه تضمین کیفیت نداشته باشد، از ایمنی لازم برخوردار نباشد، اجازه ثبت یا نقل و انتقال به آن داده نشود. به طور حتم این امر می‌تواند در جهت توجه به ایمن‌سازی ساختمان‌ها کمک قابل توجهی کند. به گفته این کارشناس، در سایر کشورها چون بیمه‌ها حالت اجباری دارند، حق بیمه‌ها براساس ایمنی ساختمان، نوع سازه، کیفیت ساخت، عمر سازه و سایر پارامترها تعیین می‌شود و هرچه این پارامترها بیشتر رعایت شده باشد، بیمه‌گذار حق بیمه کمتری پرداخت می‌کند و بر خلاف آن، صاحبان سازه‌های آسیب‌پذیر باید مبلغ بیشتری حق بیمه پرداخت کنند. تشویق افراد به ساخت بناهای ایمن او با تاکید بر اینکه در چنین نظام بیمه‌ای، اینکه کجا و چگونه ساخته‌ایم، بسیار موضوع مهی است و این یعنی تشویق افراد به انتخاب دقیق‌تر مکان‌های ایمن و نیز دقت در انتخاب سازه‌های مقاوم در برابر زلزله. این کارشناس معتقد است که ما هم در ایران باید به این موضوعات توجه بیشتری داشته باشیم تا جبران خسارت در اولویت دوم، پس از تشویق افراد به ساخت بناهای ایمن قرار گیرد. به طور حتم حرکت به سمت این رویه می‌تواند آثار مثبت زیادی را با خود همراه کند. این کارشناس معتقد است که اتفاقات اخیر می‌تواند به عنوان یک زنگ خطر تلقی شود تا مردم نسبت به خرید پوشش‌های بیمه‌ای ترغیب شوند. وی موضوع بیمه را در کاهش خسارات در زمان بروز حوادثی همچون زلزله بسیار مهم دانست و افزود: درحال‌حاضر شرکت‌های بیمه‌ای تلاش کرده‌اند با انجام توافقاتی با شرکت‌های بیمه‌گر اتکایی بخشی از تعهدات را به بیرون واگذار کنند تا خسارت حوادث فاجعه‌آمیز از این طریق پوشش داده شود، اما با این وجود ما شاهد این موضوع هستیم که درصد کمی از مردم اقدام به خرید پوشش‌های بیمه می‌کنند و همین امر باعث می‌شود که ما نتوانیم از فرصت‌هایی که ایجاد کرده‌ایم در پوشش‌های ریسک بهره ببریم. او با بیان اینکه ما باید از حوادثی همچون حادثه پلاسکو، زلزله بم، زلزله اخیر کرمانشاه و... درس بگیریم و با خرید پوشش‌های بیمه‌ای مناسب، بخشی از نگرانی‌ها و دغدغه‌های‌مان را کاهش دهیم، یادآور شد: به طور حتم افرادی که دارای پوشش بیمه هستند، در چنین شرایطی زودتر مشکلات‌شان رفع خواهد شد. بی‌تمایلی به خرید بیمه با وجود نرخ حق بیمه مناسب علی‌رضا زراعی، از دیگر کارشناسان صنعت بیمه نیز در این باره در گفت‌وگو با «گسترش‌تجارت» با مهم خواندن موضوع بیمه در پوشش ریسک‌های موجود در کشور، بر اجباری کردن بیمه‌نامه‌ها در ایران تاکید کرد و گفت: ما در ایران تلاش کرده‌ایم که به سمت استانداردهای جهانی حرکت کنیم و در تعیین نرخ حق بیمه‌ها شرایط لازم را لحاظ کنیم که مردم ترغیب به خرید بیمه‌نامه شوند، اما موضوعی که وجود دارد، این است که با توجه به پایین بودن نرخ حق بیمه‌ها در کشور باز هم مردم تمایلی به خرید پوشش‌های بیمه‌ای همچون بیمه آتش‌سوزی و زلزله ندارند که این به عنوان یک دغدغه مهم تلقی می‌شود. او با بیان اینکه مردم هنوز از مزیت‌های چندوجهی بیمه چندان آگاهی ندارند و این نیاز به اطلاع‌رسانی و فرهنگ‌سازی بیشتری دارد، افزود: مردم باید با توجه به تجربه‌های تلخ حوادثی که در کشور رخ می‌دهد، خودشان را ملزم به خرید بیمه‌نامه کنند و این موضوع بسیار حائز اهمیتی است. وی در ادامه به این موضوع نیز اشاره کرد که توجه به پوشش بیمه می‌تواند ضمن پوشش خسارت در زمان بروز حوادث، موجب تقویت اقدامات پیشگیرانه از سوی بیمه‌گذاران شود و افزود: ما در کشور در روند ساخت‌وسازها پوشش‌های بیمه‌ای مناسبی داریم که در صورت استفاده از آنها، این امر می‌تواند در نهایت باعث شود که ساختمان‌ها از کیفیت و ایمنی بالاتری برخوردار شوند، اما مسئله این است که به دلیل اختیاری بودن اینگونه بیمه‌نامه‌ها افراد چندان خودشان را ملزم به خرید آن نمی‌کنند و اگر الزامی هم وجود داشته باشد، به دلیل نظارت ناکافی، آنطور که باید رعایت نمی‌شود. وی با بیان اینکه رفع بخشی از این مشکلات می‌تواند از سوی دولت و سیاست‌گذاران قابل حل باشد، افزود: دولت باید تلاش کند تا مقاوم‌سازی خانه‌ها و بناها در قالب آیین‌نامه‌ها الزام به اجرا شود و بر آن نظارت و کنترل کافی شود تا همه ملزم به رعایت آن شوند. به گفته زراعی؛ این موضوع باید مورد توجه قرار گیرد که رعایت استاندارهای شهرسازی، ایمنی در ساخت، ارتقای کیفیت و... می‌تواند ما را در مقابل حوادثی همچون زلزله؛ مقاوم‌تر و ریسک ما را کمتر کند و این مستلزم رعایت آیین‌نامه‌هایی است که در این راستا تدوین شده است. اجباری کردن بیمه‌نامه‌ها یک راهکار خوب این کارشناس بیمه بر اجباری شدن بیمه‌نامه‌ها تاکید دارد و معتقد است که این موضوع یک راهکار خوب است که دنیا به این سمت حرکت کرده است. زراعی معتقد است که درحال‌حاضر شرایط و نرخ حق بیمه‌ها مناسب است و مشکل اصلی اختیاری بودن بیمه‌هاست که به طور حتم وقتی بیمه‌ها اجباری شود، می‌توان سیاستی را اعمال کرد که اگر ایمنی ساختمانی پایین یا از کیفیت لازم برخوردار نبود، فرد حق بیمه بیشتری پرداخت کند و اگر تمامی این موارد رعایت شده بود، تخفیفات لازم برای آن در نظر گرفته شود که این خود یک سیاست تشویقی مناسب خواهد شد برای بالا بردن کیفیت ساختمان‌ها و جلوگیری از خسارت‌های جانی و مالی در حوادثی همچون زلزله. او در ادامه این موضوع را هم مورد اشاره قرار داد که چون در رابطه با پوشش‌های بیمه‌ای، ما از جامعه آماری پایینی در کشور برخورداریم، بنابراین نتوانسته‌ایم بیمه‌نامه‌های خرد و متنوعی ارائه کنیم که در این راستا اگر این جامعه آماری افزایش پیدا کند، می‌توان شرایطی را ایجاد کرد که پوشش‌های بیمه‌ای متنوع‌تری ارائه شود.