عرفان فکری / فعال جهانگردی
دیپلماسی گردشگری جنبههای مختلف و گوناگونی دارد اما یکی از مهمترین آنها تاثیرپذیری گردشگران از آداب و رسوم محلی و بومی است.
یکی از جنبههای این امر آن است که گردشگران خارجی هنگام بازگشت از ایران چه برداشت و تفسیری از فرهنگ و آداب و رسوم کشورمان دارند؛ اما جنبه بسیار مهمتر آن است که فعالان جهانگردی و جهانگردانی که به دیگر کشورها سفر میکنند چه تاثیری روی مردم دیگر کشورها بر جا میگذارند. جهانگردهای حرفهای یا گردشگران معمولی ایرانی هر یک سفیران فرهنگی ایران هستند و در مقصدهای سفر خود تاثیرات بسیار عمیقی روی مردم بومی منطقه بر جا میگذارند. دلیل پروپوگاندا و تبلیغات منفی که علیه کشورمان وجود دارد در ذهن بسیاری از مردم دیگر کشورها تصویر منفی و غیرشفافی از ایران نقش بسته است و جهانگردان حرفهای ایرانی میتوانند این تصویر را تغییر دهند. از سویی دیگر راهنمایان سفر تورهای ورودی نیز سفیران فرهنگی کشورمان به شمار میروند و به طور کلی تمامی نیرویانسانی فعال در عرصه گردشگری هنگام برخورد با گردشگران خارجی روی آنها تاثیرگذار بوده و میتوانند تصویر ذهنی گردشگران خارجی درباره ایران تغییر دهند.
درحالحاضر به دلیل اینکه گردشگران خارجی چندانی در کشور حضور نداشتهاند ایرانیها از گردشگران خارجی استقبال بسیار خوبی میکنند و با آنها ارتباط برقرار کرده و صمیمی میشوند که این امر برای گردشگران خارجی بسیار جذاب است اما در سالهای آینده که تعداد گردشگران خارجی در ایران افزایش یافته و حضور آنها برای ایرانیها عادی شود، دیگر شاهد این خونگرمی و استقبال ایرانیها در مقابل گردشگران خارجی نخواهیم بود. چراکه حضور گردشگران برای ایرانیها عادی میشود و گردشگران خارجی در ایران که به خونگرمی مردمان آن معروف است دیگر با رفتارهای مهربانانه ایرانیان مورد استقبال قرار نمیگیرند. در مقابل هرچه تعداد گردشگران خارجی افزایش یابد امکان تخلفات چه از سوی مردم کشور و چه از سوی گردشگران افزایش مییابد که باید قوانین مدون و شفافی در این زمینه داشته باشیم.
البته دزدی و تخلف درباره گردشگران خارجی در تمامی کشورهای دنیا رخ میدهد و چندی پیش یکی از راهنمایان سفر در پاریس با چند سارق روبهرو شد و مورد سرقت قرار گرفت یا در برزیل مناطق زاغهنشینی وجود دارند که با اسلحه به سراغ گردشگران میآیند و هرچه دارند را میدزدند. حتی در تلویزیونهای رسمی برزیل آموزش داده میشود هنگام روبهرویی با سارقان هرچه دارید را بدون مقاومت تحویل سارق دهید تا کشته نشوید چراکه زاغهنشینان به راحتی مرتکب قتل میشوند.
یکی از الزامات توسعه گردشگری در ایران، فرهنگسازی و آموزش در تمامی ابعاد است. تولید فیلمهای آموزشی درباره فرهنگ ایران به زبانهای خارجی و انتشار آن در رسانههای خارجی و فضای مجازی به منظور آشناسازی گردشگران خارجی با فرهنگ و آداب و رسوم ایرانیان، برگزاری دورههای آموزشی برای مردم بومی و فرهنگسازی درباره شیوههای برخورد با گردشگران خارجی، ارائه دورههای آموزشی مناسب به راهنمایان سفر و فرهنگسازی بین مردم بومی و محلی کشورمان یکی از الزامات اساسی توسعه دیپلماسی گردشگری است. همچنین به منظور پیشگیری از جرم و جنایت در دوران توسعه گردشگری باید پلیس گردشگری و مراجع قضایی تخصصی در حوزه گردشگری در کشور ایجاد شده و به جرائم و مشکلات گردشگران خارجی رسیدگی کنند.
یکی دیگر از جنبههای دیپلماسی گردشگری تصویر مقصد گردشگری است که تصویر ایران به دلیل افزایش حضور گردشگران خارجی به ویژه قشر مرفه در حال بهبود است. به عنوان نمونه هر هفته دستکم ۲ گروه ۲۰ نفره از قشر مرفه هنگکنگ به ایران سفر میکنند و همواره با خاطره خوبی به کشور خود باز میگردند.
