سناریوی عربستان اینبار برای لبنان کلید خورده است. پس از ناکامی دخالتهای ریاض در عراق، یمن و سوریه اینبار سیاستمداران بیتجربه عربستان که زمام هدایت سیاست خارجی این کشور را بهدست گرفتهاند با همراه کردن نخست وزیر ۴۸ساله و البته پیشین لبنان این کشور را در آستانه یک جنگ داخلی قرار دادهاند.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: استعفای سعد حریری از سمت نخستوزیری لبنان آنهم درحالی که در عربستان بهسر میبرد و از طریق تلویزیون آن کشور اعلام میشود لبنان را شوکه کرد. این رویداد ازسوی محافل سیاسی داخلی و منطقه از ابعاد گوناگون مورد توجه قرار گرفته است. سعد حریری در آخرین دیدارهای خود در پست نخستوزیری با علیاکبر ولایتی که بهمنظور شرکت در اجلاس اتحادیه علمای مقاومت با حضور شخصیتها و علمای برجسته جهان اسلام پنجشنبه به لبنان سفر کرده بود دیدار و گفتوگو کرد. مشاور مقام معظم رهبری در امور بینالملل پس از آن با سیدحسن نصرالله دبیرکل حزبالله لبنان و دیگر مقامهای عالی لبنان نیز دیدار کرده بود. ولایتی در دیدار با حریری پیروزیهای لبنان علیه تروریسم را پیروزی همه منطقه دانست و افزود: تروریستها و جریانهای افراطی و تکفیری در منطقه مورد حمایت امریکا، صهیونیستها و برخی از کشورهای منطقه هستند که ثبات و امنیت و استقلال و وحدت کشورهای منطقه را نمیخواهند و این پیروزیها نویدبخش پیروزی کامل بر این جریانها و حامیان آنان خواهد بود. سعد حریری نیزدر این دیدار گفته بود که «باوجود برخی از اختلافها، ثبات و امنیت در لبنان ایجاد شده و همه گروهها بر این مهم تاکید و همکاری دارند.» اما در ادامه نخستوزیر لبنان و مشاور مقام معظم رهبری در امور بینالملل بهصورت جداگانه گفتوگو کردند. پس از این دیدار حریری به ریاض رفت و بلافاصله پس از دیدار با مقامهای سعودی ازجمله «ثامر السبهان» وزیر مشاور امور خلیجفارس در عربستان سعودی که از وی بهعنوان مسئول پرونده لبنان در حکومت سعودی یاد میشود، استعفای خود را اعلام کرد. سعد حریری خطاب استعفایش را مردم لبنان قرار داده و مدعی است لبنان و کشورهای عربی به دلیل دخالتهای خارجی در امور داخلی وضعیتی بحرانی را طی میکند.استفاده از واژه فتنهگری درباره ایران و حزبالله در بیانیه استعفای وی شبیه مواضع و خطابهای سیاسی است که سیاستمداران سعودی در ماههای گذشته بهویژه پس از سفر چند وقت گذشته دونالد ترامپ به سعودی علیه ایران بکار میگیرند. تحلیلگران سیاسی معتقدند «حریری در این بیانیه همان حرفها و مواضع چند ساله گذشته پس از بحران نظامی در سوریه علیه حزبالله لبنان را بکار گرفته و حزبالله را به دولتی درون دولت لبنان تشبیه میکند. حریری و همه لبنانیها اعم از جناحها و شخصیتهای سیاسی این کشور میدانند که سعد حریری در قالب توافق بر سر میشل عون بهعنوان رئیسجمهور در یک اجماع فراگیر سیاسی به قدرت رسید و از آن روز تاکنون هیچ دگرگونی خاصی در موازنههای سیاسی لبنان و بین حزب المستقبل سعد حریری با حزبالله رخ نداده و اوضاع به همان گونهای است که او به نخستوزیری رسید و رسیدن او به قدرت محصول توافق سیاسی با حزبالله بوده است. اما آنچه از آن روز تاکنون تغییر کرده است، شرایط نظامی در سوریه و پیروزیهای ارتش سوریه و همپیمانانش علیه داعش است. ازسویی دیگر از آن روز تاکنون جبهه النصره و داعش از مرزهای مشترک لبنان و سوریه به لطف عملیات مشترک نظامی ارتش و حزبالله لبنان پاکسازی شدهاند و امنیت بیشتری در لبنان از این حیث برقرار شده است.» وی در ماهیت سلاح حزبالله لبنان بهعنوان نیروی مقاومت در لبنان و منطقه خاورمیانه تشکیک میکند، در حالی که این حزبالله لبنان بوده که از سال ۲۰۰۰ میلادی تاکنون موفق شده جنوب لبنان را از لوث وجود ارتش رژیم صهیونیستی و مرزهای شرقی لبنان را از وجود مجموعه مسلح تکفیری جبهه النصره و داعش پاکسازی کند و اگر کمکها، اقدامات و عملیات نظامی حزبالله نبود اکنون لبنان میدان نبردهای مجموعههای تکفیری علیه دولت و ملت لبنان بود. میشل عون رئیسجمهوری لبنان بلافاصله پس از اینکه حریری استعفای خود را از طریق شبکه العربیه اعلام کرد، سفرش به کویت را به تاخیر انداخت و با سران امنیتی و سیاسی و رهبران مذهبی لبنانی به گفتوگو پرداخت و به نهادهای نظامی و مقامهای امنیتی کشورش دستور داد تدابیر لازم برای حفظ ثبات در این کشور را بکار گیرند. در این میان، شیخ نبیل قاووق، معاون رئیس شورای اجرایی حزبالله لبنان در واکنش به استعفای سعد حریری اظهار کرد: عربستان سعودی با اعلام اینکه مقاومت را هدف قرار میدهد، خود را در اقدام گستردهتری درگیر کرده که امریکا و رژیم صهیونیستی از انجام آن بازماندهاند. این مقام حزبالله تصریح کرد، پادشاهی سعودی ثبات را هدف قرار داده و بهدنبال خیر نیست و برای غرقکردن لبنان در فتنهها تلاش میکند. جبران باسیل، وزیر خارجه لبنان و رئیس جریان ملی آزاد هم پس از استعفای حریری گفت: برای لبنان قربانی دادیم اما هرگز دنبالهرو فتنههایی که برخی برای کشورمان طرحریزی کردند نخواهیم بود و هیچکس را هم در این باره مستثنا نمیدانیم. وزیر خارجه دولت مستعفی که به وجود آمدن جنگ داخلی را بعید دانست در کنفرانس مطبوعاتی گفت: لبنان قدرتمندتر از هر زمان دیگر است، ما درنهایت پیروز خواهیم شد، وعده ما انتخابات آینده است و هیچگاه تسلیم نمیشویم. نبیه بری، رئیس پارلمان لبنان نیز که به مصر سفر کرده بود، زمانی که وارد فرودگاه شرمالشیخ شد از خبر استعفای حریری مطلع شد و تصمیم گرفت هرچه سریعتر به لبنان بازگردد و اوضاع کشورش را دنبال کند.وزیر خارجه فرانسه نخستین مقام خارجی بود که پس از استعفای حریری واکنش نشان داد. ژان ایو لودریان گفت: «این کشور نباید به گرداب خشونت کشانده شود.» السبهان در گفتوگو با شبکه تلویزیونی «المستقبل» لبنان درباره در فشار قرار دادن حریری به استعفا گفت: الحریری برای استعفا نیازی به فشار کسی ندارد. وی افزود: برای مقابله با ایران نیازی به خاک کشورهای دیگر نداریم و میتوانیم در زمین خود ایران با او رودرو شویم. السبهان همچنین در گفتوگو با شبکه «LBC» تصریح کرد: از همه تصمیمها و موضعگیریهای الحریری حمایت میکنیم و خواستار ثبات برای لبنان هستیم. شبکه سعودی «العربیه» در این رابطه مدعی شد، چند روز قبل عدهای قصد ترور نخستوزیر مستعفی لبنان در بیروت را داشتهاند. ازسوی دیگر، دفتر اطلاعرسانی مدیریت کل نیروهای امنیت داخلی لبنان در بیانیهای اعلام کرد: در واکنش به آنچه در رسانهها و پایگاههای اجتماعی و برخی پایگاههای خبری درباره انتشار اطلاعاتی ازسوی نیروهای امنیت داخلی لبنان مبنی بر تلاش ناکام برای ترور سعد حریری مطرح شده است، این بخش تاکید میکند آنچه مطرح شده ازسوی این شعبه اطلاعاتی منتشر نشده است و در نتیجه این بخش منبع این اخبار نبوده و هیچ اطلاعاتی درباره این امر ندارد. عبدالباری عطوان، سردبیر روزنامه مستقل رأی الیوم در بخشی از تحلیل خود نوشته است: «طبل جنگ در ریاض به صدا درآمده و انعکاسش در تمامی منطقه شنیده میشود. استعفای حریری یکی از آنهاست. سؤال این است که زبانه نخست این جنگ چه زمانی شعلهور خواهد شد. لبنانی که دو سال بدون رئیسجمهور زندگی کرده میتواند بدون نخستوزیر یا دولت زندگی کند و طرفهایی که در جبهه مقابل میایستند این واقعیت را بهخوبی درک میکنند، برای همین سریع وارد عمل میشوند و نخست نظام بانکی لبنان را برای فلج کردن کل اقتصاد این کشور و بهعنوان مقدمهای برای محاصره این کشور مثل محاصره یمن فلج میکنند. فضای کنونی لبنان شبیه فضای قبل از حمله رژیم صهیونیستی به جنوب این کشور در سال ۱۹۸۲ است با یک تفاوت اساسی و آن اینکه حزبالله سازمان آزادیبخش فلسطین نیست. لبنان خاک و وطنش است و تا آخرین گلوله خواهد جنگید و تمامی سلاحهایش را به کار خواهد گرفت چراکه آخرین جنگ بزرگ اوست. هیچ کس خواهان جنگ نیست اما اگر این جنگ بر محور مقاومت تحمیل شود نتایج آن با جنگهای گذشته فرق خواهد کرد. در این راستا بهرام قاسمی سخنگوی وزارت خارجه کشورمان درباره اظهارات ضدایرانی سعد حریری نخستوزیر مستعفی لبنان گفت: این استعفا و این اقدام که ازسوی سعد حریری رخ داد و یک کار شگفتانگیز و غیرطبیعی نشان داده میشود فکر میکنم یک حرکت حسابشده و یک سناریو است که درواقع میتواند سرآغاز اتفاقهای جدید در منطقه باشد. وی افزود: من بهشدت متأسفم از این اظهارات نابهجا، نابخردانه و واهی که ایشان هنگام استعفای خود نسبت به جمهوری اسلامی ایران مطرح کردند و فکر میکنم خود ایشان هم بهخوبی واقف هستند که این اتهامها، اتهامهای بیجا و بهکلی غلط است. قاسمی با اشاره به رابطه و همکاریهای ایران و لبنان افزود: همانطور که میشل عون مطرح کردند رابطه ایران و لبنان رابطه بسیار خوبی است و جمهوری اسلامی ایران همواره به رأی، استقلال و آزادی لبنان احترام گذاشته و همواره خواهان لبنانی آباد، آزاد و مستقل بوده و خواهد بود.
