انجمن متخصصان گردشگری در روز جهانی گردشگری (۵مهر) بیانیهای صادر و به دولت و سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری راهکارهایی ارائه کرد.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه «گسترش تجارت» نوشت: براساس این بیانیه، انجمن متخصصان گردشگری خواستار آن شد سند جامع گردشگری تدوین و گردشگری به محور مهم توسعه اقتصاد ملی تبدیل شود.
رونمایی از برنامه یا سند جامع گردشگری مدت زیادی است مطرح میشود اما هنوز خبری از نهایی شدن آن نیست. چندی پیش رئیس سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری نیز از تدوین این سند خبر داد که البته سال گذشته نیز خبرهایی از تدوین آن به گوش میرسید. علیاصغر مونسان نیز هرچند تازه بر جایگاه رئیس سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری تکیه زده است، اما در اینباره اظهار کرد: در حال تهیه سند جامع حمایت از گردشگری هستیم. امیدواریم این سند راهگشا باشد و بخش صنایعدستی و گردشگری را حمایت کند. این سند با رویکرد حمایت از گردشگری خارجی و برای بخشهایی که منجر به جذب گردشگر خارجی میشوند، مورد حمایت سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری قرار میگیرد و مشوقهایی برای آنها در نظر گرفته میشود. مونسان هم حرفی از زمان تدوین نهایی این سند نزده است و همچنان باید منتظر ماند و دید سزانجام سند جامع حمایت از گردشگری چه زمانی نهایی و ابلاغ خواهد شد. از سویی دیگر به گفته کارشناسان، تبدیل گردشگری به محور توسعه اقتصادی نیازمند نگرش جدی و توجه به این صنعت است؛ همانگونه که مونسان نیز در روز جهانی گردشگری عنوان کرد؛ پیش از همه بخشها، گردشگری باید بهعنوان یک صنعت پذیرفته شود.
تدوین سند یا برنامه جامع گردشگری به گفته کارشناسان گردشگری یکی از الزامات توسعه این صنعت به شمار میرود و کشوری توسعهیافته در گردشگری یافت نمیشود که سندی جامع برای گردشگری نداشته باشد. همچنین گردشگری باید بهعنوان یکی از صنایع بزرگ، جدی گرفته شود تا بتواند محور توسعه اقتصادی باشد. این در حالی است که صنعت گردشگری بدون سند جامع و نقشه راه، هویت و ماهیت مشخصی ندارد که از سوی دولتمردان، سیاستگذاران و فعالان اقتصادی جدی گرفته شود.
گردشگری را جدی بگیریم
به گفته کارشناسان، تدوین یک سند جامع گردشگری نیازمند استفاده از متخصصان و کارشناسان است و باید پس از بررسی و بازنویسیهای مکرر تدوین نهایی آن انجام شود.
رحیم یعقوبزاده، رئیس مرکز گردشگری علمیفرهنگی دانشجویان ایران در گفتوگو با «گسترشتجارت» درباره تدوین برنامهریزی و طرح جامع گردشگری در ایران اظهار کرد: سالهای زیادی است که طرح جامع و تدوین سند جامع گردشگری مطرح شده، اما در عمل اتفاق خاصی رخ نداده است. در دهه ۸۰ و ۹۰ نیز برای تدوین این سند بارها نشستهایی تشکیل و تصمیمهایی گرفته شد که هیچ نتیجه مثبتی به دنبال نداشت.
او افزود: اقداماتی مانند طرح ملی گردشگری در دهه ۸۰ تدوین شد که اجرایی نشد و سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری و متولیان این صنعت موفق نشدند به این نتیجه برسند که در توسعه گردشگری باید از متخصصان امر استفاده کنند؛ بنابراین بهتر آنکه طرح جامعی تدوین نشود، زیرا نتیجه مطلوبی به همراه نخواهد داشت.
یعقوبزاده با اشاره به اینکه چشمانداز ۱۴۰۴ در بخش گردشگری برای۱۰سال تمدید و به سال ۱۴۱۴ موکول شده، بیان کرد: روند توسعه گردشگری بیانگر آن است که به چشمانداز تعیین شده در سال ۱۴۰۴ دست نخواهیم یافت و موفق به جذب ۲۰ میلیون گردشگر خارجی تا ۸سال دیگر نخواهیم شد.
رئیس مرکز گردشگری علمیفرهنگی دانشجویان ایران با تاکید بر آنکه بهمنظور تدوین سند جامع گردشگری بهتر است از متخصصان امر استفاده شود، اظهار کرد: باید از نظر متولیان گردشگری، فعالان و افراد باتجربه در صنعت گردشگری و متخصصان امر استفاده شده و سپس نظر این افراد جمعبندی شود تا نتیجه بهتری کسب کنیم. وی با بیان اینکه در نگارش طرح جامع گردشگری باید از روش گلوله برفی استفاده شود، تاکید کرد: مانند گلوله برفی باید سند و طرح جامع گردشگری از سوی کارشناسان، فعالان و متخصصان بررسی شده و بازنگریهایی در آن انجام شود و پس از اصلاحات اولیه، گروهی برای جمعبندی مشخص شده و تدوین نهایی این سند از سوی آنها انجام شود.
رئیس مرکز گردشگری علمیفرهنگی دانشجویان ایران با تاکید بر لزوم استفاده از تجربههای دیگر کشورها، اظهار کرد: روش تدوین سند جامع گردشگری کشورهای موفق در این صنعت باید بررسی شده و از آنها الگوبرداری شود.
وی درباره تبدیل گردشگری به محور توسعه اقتصادی، بیان کرد: گردشگری میتواند محور توسعه اقتصادی در ایران به شمار رود به شرطی که این صنعت مورد توجه جدی دولتمردان قرار گیرد، چراکه گردشگری بهعنوان یکی از محورهای اصلی توسعه نیازمند زیرساختهایی است که ما نداریم. وزارتخانهها، سازمانها و نهادهایی که مرتبط با گردشگری هستند و نهادهای سیاستگذاری مانند مجلس شورای اسلامی باید به این نتیجه برسند که گردشگری میتواند بهعنوان محور توسعه اقتصادی در نظر گرفته شود. حتی مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز اعلام کرده قصد دارد طرح جامع گردشگری را تدوین کند؛ ضمن اینکه ۲۸ سازمان، وزارتخانه و نهاد هم خود را متولی گردشگری میدانند، بنابراین تمامی این نهادها باید به این نتیجه برسند که گردشگری صنعتی جدی است و میتواند محور توسعه اقتصادی به شمار رود.
یعقوبزاده با اشاره به اینکه راه طولانی در پیش داریم، گفت: هنوز بیش از ۸۰ درصد اقتصاد کشور متکی به نفت است که گردشگری با وجود ظرفیتهای بسیاری که در کشور ایجاد کرده، میتواند درآمد مکملی به شمار رود.
نیاز به پنجره واحد گردشگری
یعقوبزاده با تاکید بر اینکه گردشگری نیاز به یک وزارتخانه دارد تا میان متولیان گردشگری هماهنگی و تعامل ایجاد شود، بیان کرد: اگر وزارتخانه واحدی برای گردشگری ایجاد شود میتوان پنجره واحدی برای گردشگری داشت تا براساس آن یک نهاد متولی واحدی برای صنعت گردشگری تصمیمگیری کند. اکنون بخشنامههایی از سوی سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری به وزارتخانهها و نهادهایی که خود را متولی گردشگری میدانند، ابلاغ شده؛ اما این نهادها به آن عمل نمیکنند.
یعقوبزاده با اشاره به اینکه در کشورهای پیشرو در صنعت گردشگری وزیر گردشگری نقش بسیار مهم و اصلی را در گردشگری بر عهده دارد، اظهار کرد: وزیران گردشگری در کشورهایی مانند مالزی و ترکیه تصمیمهای اصلی را در این صنعت اتخاذ میکنند و تصمیم این وزیران لازمالاجراست.
دریافت موافقت نهادهای مختلف برای سند جامع گردشگری
برخی کارشناسان نیز معتقدند طولانی شدن مدت زمان تدوین سند جامع گردشگری امری طبیعی بوده و این سند باید با استفاده از کارشناسان حوزههای مختلف تدوین شده و در موارد متعدد موافقت نهادهای مرتبط کسب شود.
امیرپویان رفیعیشاد، دبیر انجمن صنفی دفاتر گردشگری تهران در گفتوگو با «گسترشتجارت» اظهار کرد: رونمایی از سندجامع گردشگری طولانی شده و برای محور سند و موضوعهایی که قرار است در سند گنجانده شود زمانی را هزینه کردیم، اما در این مدت موارد جدیدی به این سند اضافه شدند، بهعنوان نمونه در دوران معاونت پیشین گردشگری سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری سامانه روادید الکترونیک که یکی از برنامههای جامع گردشگری بود به این سند افزوده شد.
او با اشاره به اینکه اگر بخواهیم سند جامعی برای صنعت گردشگری تدوین کنیم، باید از گروه کارشناسان و متخصصان استفاده کنیم، بیان کرد: کارشناسان باید از حوزههای مختلف باشند، حتی کارشناسان حوزههای انرژی، راه و کارشناسان مذهبی نیز باید در تدوین سند جامع گردشگری همکاری کنند.
رفیعیشاد با تاکید بر اینکه گردشگری میتواند جایگزین درآمدهای حاصل از صادرات نفت شود، گفت: سند جامع گردشگری باید بهگونهای تدوین شود که دستخوش هیچ تغییری نشود.به عقیده من گروهی۳۰نفری باید مباحث ابتدایی را مطرح کند، سپس باید موافقتهای اولیه درباره موارد مختلف از نهادها و سازمانهای مرتبط با صنعت گردشگری دریافت شود و تمامی موارد از لحاظ امنیتی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی در این سند باید مد نظر قرار گیرد.
تصمیمهای غیرکارشناسی در عرصه گردشگری
رفیعیشاد با تاکید بر اینکه سند جامع گردشگری از سوی یک نهاد دولتی متولی گردشگری به تنهایی نمیتواند تدوین شود، بیان کرد: اگرچه سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری نهاد اصلی متولی گردشگری است، اما گردشگری یک صنعت چندوجهی بوده و نمیتوان به تنهایی درباره آن تصمیم گرفت. در سالهای گذشته بارها مشاهده شده که تصمیمهای غیرکارشناسی و نادرست درباره گردشگری گرفته شده که به این صنعت ضربه وارد کرده است.
دبیر انجمن صنفی دفاتر گردشگری تهران افزود: بهعنوان نمونه در دولت نهم و دهم تصمیم گرفته شد سازمان حج و زیارت با معاونت گردشگری ادغام شود، این تصمیم به تنهایی بد نبود، اما جوانب امر در نظر گرفته نشده بود و هماهنگیهای لازم در این ادغام انجام نشد و به همین دلیل طرح ادغام این دو سازمان موفق نبود. همچنین بسیاری از تصمیمها و طرحهایی که درباره مباحث گردشگری در مناطق مختلف، مقصدهای گردشگری یا روستاهای هدف گردشگری گرفته میشود شکست میخورد، چراکه هماهنگیهای لازم در نهادهای مرتبط وجود نداشته و جوانب امر در حوزههای مختلف در نظر گرفته نمیشوند.
رفیعیشاد گفت: حدود ۱۲۰ سازمان و نهاد بهطور مستقیم و غیرمستقیم با صنعت گردشگری مرتبط هستند و به منظور تدوین یک سندجامع گردشگری باید موافقت تمامی این نهادها در موارد مختلف آورده شده در این سند دریافت شود، چراکه سند جامع گردشگری پس از تدوین نهایی نباید دچار چالش شود.
سخن آخر
تدوین سند جامع گردشگری یکی از الزامات توسعه این صنعت به شمار میرود. بارها سخن از تدوین این سند به میان آمده بیآنکه از آن رونمایی شود. هر میزان هم بهانه و دلیلتراشی برای رونمایی نشدن از سند جامع بیاوریم باز هم نمیتوان تعلل در تدوین کامل و رونمایی از آن را توجیه کرد، چراکه به عقیده کارشناسان، گردشگری بدون سند جامع درجا میزند و پیشرفتی نمیکند.
