مصطفی سروری / عضو هیاتمدیره انجمن دفاتر مسافرتی استان تهران
عدهای از فعالان و کارشناسان گردشگری بر این باورند آژانسهای گردشگری فعال در زمینه تورهای خروجی بسیار حرفهایتر و قویتر از آژانسهایی عمل میکنند که در زمینه تورهای داخلی فعالیت میکنند.
این باور اشتباه است و یکی از دلایل تفاوت کیفیت و خدمات تورهای داخلی در مقایسه با تورهای خارجی، نبود زیرساختهای گردشگری کافی در ایران در مقایسه با کشورهای توسعهیافته در زمینه گردشگری است. بهطور کلی نبود زیرساختهای مناسب در زمینه حملونقل، نبود اقامتگاههای کافی، کمبود مکانهای بین راهی و نبود خدماترسانی استاندارد در حوزه گردشگری در کشورمان از مواردی است که روی برگزاری تورهای داخلی تاثیر میگذارد، اما آژانسهای گردشگری فعال در حوزه گردشگری داخلی مقصر کافی نبودن زیرساختهای گردشگری نیستند و هیچ مسئولیتی در این باره ندارند. از سویی دیگر یکی از انتقادهایی که همواره بر آژانسهای گردشگری فعال در ایران وارد میشود آن است که بیشتر این آژانسها در زمینه تورهای خروجی فعالیت میکنند و تعداد اندکی از دفاتر مسافرتی در حوزه برگزاری تورهای داخلی فعال هستند.
این درحالی است که دلیل کاهش فعالیت آژانسهای گردشگری در حوزه تورهای داخلی کم بودن تقاضا در بازار گردشگری داخلی بوده و بهطور کلی یکی از مواردی که حوزه تخصصی فعالان اقتصادی را تعیین میکند، میزان تقاضای بازار است.
از آنجایی که در ایران تقاضای کافی برای تورهای داخلی وجود نداشته و بازار تورهای داخلی به نسبت تورهای خارجی کساد است، میزان برگزاری تورهای داخلی نسبت به تورهای خارجی نیز کمتر شده است. دلیل کم بودن تقاضا برای تورهای داخلی نیز نبود فرهنگ مناسب گردشگری در میان مردم کشور و گرایش بسیاری از مردم کشورمان به سفرهای شخصی است. امروز برخی از ایرانیان دارای ویلاهای شخصی در شمال یا مناطق ییلاقی کشور بوده و بهطور کلی ترجیح میدهند با خودروی شخصی خود بهطور انفرادی یا خانوادگی سفر کنند تا اینکه با تورهای گردشگری همراه شوند. در مجموع تورهای گردشگری تاریخچه کوتاهی در ایران دارند و تنها چند سالی است که برگزار میشوند بنابراین هنوز آنطور که باید رواج نیافتهاند. از همین رو به منظور رونق گردشگری داخلی باید نخست فرهنگ سفرهای گروهی و سفر کردن با تورهای گردشگری در ایران رواج یافته و سپس از آژانسهای گردشگری درخواست شود در زمینه تورهای داخلی بیشتر به فعالیت بپردازند.
در مقابل تورهای داخلی که تمایل مردم به شرکت در آنها کم است، بسیاری از ایرانیان برای سفرهای خارجی علاقهمند به استفاده از تورهای گروهی هستند و البته این امر به آن معنا نیست که در صورت لغو یا کاهش تورهای خارجی، ایرانیها به خارج از کشور کمتر سفر میکنند و ارز از کشور خارج میشود؛ بلکه فرهنگ سفر با تورهای برگزارکننده سفرهای خارجی در بین ایرانیان رواج بیشتری یافته است.
از سویی دیگر عدهای دلایل کاهش فعالیت آژانسهای گردشگری در زمینه تورهای داخلی را افزایش برگزاری تورهای غیرقانونی به مقصدهای گردشگری داخل کشور در فضای مجازی میدانند. این در حالی است که فعالیتهای غیرقانونی در زمینه تورهای خارجی نیز در فضای مجازی رونق بسیاری یافته و این امر فقط به تورهای داخلی محدود نمیشود.
گاهی مشاهده شده برخی از برگزارکنندگان تورهای خارجی که با دفاتر مسافرتی کشور مقصد همکاری دارند، محل کسب و دفاتر ثبت شدهای در ایران نداشته و بیشتر از طریق شبکههای مجازی اقدام به جذب گردشگر میکنند؛ با هزینههای کلان و بسیار گرانتر از نرخ واقعی اقدام به برگزاری تور خارجی کرده و مورد استقبال بسیاری از مردم نیز قرار میگیرند؛ بنابراین میتوان گفت فعالیت غیرمجاز تورهای داخلی دلیل کم بودن تعداد آژانسهای گردشگری در زمینه تورهای داخلی نیست.
از سویی دیگر ممکن است افزایش تقاضا و استقبال مردم کشورمان از تورهای مجازی یکی از دلایل افزایش فعالیت برگزارکنندگان تورهای غیرقانونی در فضای مجازی باشد.
