محمدجعفر محمدزاده/روزنامهنگار
تردید نداشته باشید که یکی از مشکلات ما در مسیر توسعه، نداشتن تعریف درست از مفاهیم و موضوعات است. به عنوان مثال بر سر اینکه توسعه سیاسی مقدم است یا توسعه اقتصادی دعوا میکنیم اما در تعریف توسعه با مولفههای جامعه خود ماندهایم. با این مقدمه خوب است بدانیم که از جمله نارساییهای مفهوم توسعه در نگاه نظامهای لیبرال_ دموکراسی، غفلت از جایگاه محوری انسان است. در این نظامها اگر از انسانمحوری سخن میرود، انسانِ مادی و جدا از فطرت و آخرت است. حال آنکه قرآن کریم در آیات بسیار، پیشرفت جهان را مبتنی بر فطرت و در خدمت تکامل انسان دانسته است. چشمانداز توسعه، و یا به عبارت دقیقتر تکامل، در مردمسالاری دینی هرگز به پیشرفت در فناوری و صنعت محدود و منحصر نمیشود و افق آرمانی آینده را با گسترش فضایل اخلاقی، ایجاد فرصتهای برابر، استحکام نهاد خانواده، فقرزدایی، تبعیضستیزی، نواندیشی و پویایی فکری و از این قبیل، در کنار دستیابی به جایگاه برتر اقتصادی و علمی ترسیم میکند؛ چراکه توسعه در فرهنگ اسلامی بهدست انسان و برای انسان و با مشارکت یکایک شهروندان است و از این منظر جز در سایه شناخت و حفظ کرامت آدمی، راهی به سوی تکامل و تعالی انسان و جامعه متصور نیست.
