محمد قلی یوسفی / کارشناس اقتصاد
اقتصاد یک مجموعه در هم تنیده است، هر موفقیتی در هر بخشی از آن روی بقیه بخشها هم تاثیر میگذارد. همچنین هرگونه سهل انگاری یا مشکل در یک بخش برای بخشهای دیگر هم مشکل ایجاد میکند. اگر در یک بخش هزینهها کاهش پیدا کند باعث کاهش هزینه در بخشهای دیگر میشود در مقابل اگر هزینهها افزایش پیدا کند باعث افزایش هزینه در دیگر حوزهها میشود. با توجه به این مسائل هرچه نظام گمرکی در کشور شفافتر و روانتر باشد کمک میکند که منابع سریعتر به بخش تولید برسند. هر چند نظام گمرکی در کشور ما ایدهآل نیست اما درباره اینکه به گزارش بانک جهانی سنگاپور از نظر کارآمدی نظام گمرکی رتبه خوبی دارد یا اینکه برخی کشورهای منطقه اوضاعی بهتر از ایران دارند نیز نمیتوان اعتماد کرد. به این دلیل که سنگاپور به اندازه یک استان ایران و حتی کوچکتر است اما موقعیت راهبردی دارد بنابرای ما نمیتوانیم آن کشور را معیاری برای ارزیابی اقتصاد خودمان قلمداد کنیم. از آنجایی که هر کشوری شرایط ویژه خودش را دارد حتی با کشورهای منطقه هم نمیتوان ایران را مقایسه کرد. برای کارآمدی نظام گمرکی ما نیاز داریم که شفافتر عمل کنیم. به طور مثال الکترونیکی شدن میتواند به تسریع نقل و انقالات کمک کند و طرفین تجاری بهتر میتوانند تصمیم بگیرند. همچنین از آنجایی که گمرک بک بخش واسطهای است بنابراین آنچه که تعیینکننده است متغیرهای دیگری هستند که نباید آنها را نادیده گرفت. به طور مثال باید به صادرات توجه کرد. ما به جای اینکه ریشه مشکلات را حل کنیم روی بخشهای ظاهری متمرکز میشویم. آنچه که موجب رشد صادرات میشود افزایش تولیدات داخلی است. هیچ کشوری صادر نمیکند مگر اینکه کالا را از قبل تولید کرده باشد. حال سیاستهای خارجی، داخلی و خیلی موارد دیگر هم باید در نظر گرفت تا موفقیت یک کشور را دید. بنابراین برای بهبود و کارآمدی نظام گمرکی کشور باید به متغیرهای مهمی توجه کرد و در این روند با ساختار اقتصادی که امروز داریم به این سادگیها این اتفاق نمیافتد.