عرضه برخی مدل‌های آیفون ۱۸ در بازار ایران، در شرایطی خبرساز شده است که واردات تجاری تلفن‌های همراه با ارزش بالاتر از ۴۰۰ یورو، طبق ضوابط فعلی با محدودیت روبه‌روست. بررسی‌های میدانی و رصد آگهی‌های منتشرشده در فضای مجازی نشان می‌دهد شماری از فعالان بازار، واردکنندگان و عمده‌فروشان این گوشی را خارج از مسیر رسمی واردات و بدون ثبت سفارش تجاری عرضه می‌کنند.
فروش آیفون ۱۸ در برخی گروه‌ها و کانال‌های مجازی قابل مشاهده است؛ موضوعی که این پرسش را ایجاد کرده که این گوشی‌ها از چه مسیری وارد کشور شده‌اند و عرضه آن‌ها بر اساس کدام مجوز یا مبنای قانونی انجام می‌شود.
آیفون ۱۸ در بازار؛ از فروش غیررسمی تا تبلیغ قرعه‌کشی
اهمیت موضوع تنها به عرضه چند دستگاه آیفون ۱۸ محدود نمی‌شود. همزمان با انتشار آگهی‌های فروش، تبلیغات تجاری دیگری نیز برای این گوشی در برخی فروشگاه‌ها و پلتفرم‌های عرضه کالای دیجیتال دیده شده است.
در بخشی از این تبلیغات، طرح‌هایی با عنوان «هر خرید، یک شانس آیفون ۱۸» معرفی شده یا به مشتریان وعده داده شده است که با خرید کالاهای دیگر، امکان برنده شدن این گوشی را خواهند داشت. شکل‌گیری چنین تبلیغاتی در کنار عرضه غیررسمی یک کالای گران‌قیمت، ابهام‌ها درباره مسیر تأمین آیفون ۱۸ و مبنای قانونی عرضه آن را بیشتر کرده است.
محدودیت ثبت سفارش گوشی‌های بالاتر از ۴۰۰ یورو
ضوابط اعلام‌شده برای ثبت سفارش تلفن همراه در سال جاری، در مرحله نخست ثبت سفارش جدید را به گوشی‌های با ارزش کمتر از ۴۰۰ یورو محدود کرده است. بر همین اساس، گوشی‌های پرچم‌دار و گران‌قیمتی مانند مدل‌های جدید آیفون، در شرایط فعلی در مسیر واردات تجاری رسمی قرار ندارند.
با وجود این محدودیت، حضور آیفون ۱۸ در بازار و تبلیغ آن به‌عنوان کالای قابل فروش یا جایزه، این سؤال را برجسته کرده است که این محصولات چگونه از محدودیت‌های موجود عبور کرده‌اند.
مسیر ورود آیفون ۱۸؛ واردات مسافری یا راهی دیگر؟
در بررسی این موضوع باید میان ثبت اطلاعات یا ارزش گمرکی یک کالا، امکان ورود مسافری، رجیستری و مجاز بودن واردات تجاری تفاوت قائل شد. با این حال، روشن نبودن مرز میان این مسیرها می‌تواند زمینه‌ساز برداشت‌های متفاوت در بازار شود.
پیش از این نیز ثبت اطلاعات گمرکی برخی مدل‌های آیفون و سپس شکل‌گیری بحث درباره امکان رجیستری آن‌ها، به یکی از چالش‌های سیاست‌گذاری در حوزه تلفن همراه تبدیل شده بود. اکنون درباره آیفون ۱۸ نیز هرگونه ایجاد مسیر جدید برای ثبت یا تعیین ارزش گمرکی باید به‌گونه‌ای انجام شود که با سیاست واردات و محدودیت‌های ارزی کشور تعارض پیدا نکند.
نگرانی از تضعیف سیاست ارزی برای کالاهای لوکس
مسئله اصلی فقط یک مدل تلفن همراه نیست؛ بلکه نحوه مدیریت منابع ارزی در شرایط محدودیت شدید ارزی را نیز دربرمی‌گیرد. اگر برای آیفون ۱۸ شناسه ارزش در سامانه ارزش گمرک ایجاد شود و این اقدام در عمل به تسهیل ورود مسافری تعداد قابل توجهی از این گوشی‌ها منجر شود، ممکن است بخشی از تقاضای ارزی به سمت کالای لوکس هدایت شود.
این نگرانی در شرایطی مطرح است که سیاست‌گذار در ثبت سفارش تجاری، واردات موبایل‌های زیر ۴۰۰ یورو را در اولویت قرار داده است. به بیان دیگر، اگر واردات تجاری گوشی‌های گران‌قیمت به دلیل محدودیت منابع ارزی متوقف یا محدود باشد، اما مسیرهای غیرتجاری بتوانند حجم قابل توجهی از همین کالاها را وارد بازار کنند، بخشی از دیواره سیاست ارزی تضعیف خواهد شد.
چرا برای کالایی با واردات محدود، بازارسازی می‌شود؟
پرسش دیگر به همزمانی عرضه و تبلیغات بازمی‌گردد. اگر ورود تجاری آیفون‌های جدید با محدودیت مواجه است، دلیل شکل‌گیری سازوکارهای تبلیغاتی گسترده برای همین کالا در بازار داخلی چیست؟ عرضه غیررسمی یک کالای گران‌قیمت از سوی برخی فعالان بازار و تبلیغ قرعه‌کشی همان کالا در پلتفرم‌های بزرگ، دست‌کم نیازمند بررسی دقیق مسیر تأمین و مبنای قانونی این فعالیت‌هاست.
البته این موضوع به‌معنای اثبات تخلف همه عرضه‌کنندگان یا برگزارکنندگان این تبلیغات نیست؛ اما اگر مغایرتی با مقررات وجود داشته باشد، لازم است مصادیق آن از سوی دستگاه‌های مسئول بررسی و با موارد تخلف برخورد شود.
لزوم تفکیک واردات مسافری، رجیستری و واردات تجاری
سیاست‌گذار باید میان ورود مسافری، رجیستری، ثبت ارزش گمرکی و واردات تجاری تفکیک روشنی ایجاد کند تا هیچ‌یک از این مسیرها به‌صورت ناخواسته به کانالی برای دور زدن سیاست‌های ارزی تبدیل نشود.
در شرایطی که حتی در حوزه خودرو نیز بر کنترل ورود کالاهای لوکس تأکید می‌شود و در بخش تلفن همراه، ثبت سفارش تجاری فعلاً بر مدل‌های زیر ۴۰۰ یورو در سرزمین اصلی و مناطق آزاد متمرکز است، ایجاد مسیرهای موازی برای ورود گسترده کالاهای لوکس می‌تواند نیازمند بازنگری و هماهنگی بیشتر میان دستگاه‌های متولی تجارت، گمرک و تنظیم بازار باشد.
پرسش اصلی درباره عرضه آیفون ۱۸
در نهایت، مسئله درباره آیفون ۱۸ صرفاً عرضه چند دستگاه در بازار نیست. موضوع اصلی این است که کالایی که در مسیر رسمی واردات تجاری قرار ندارد، چگونه به محصولی قابل عرضه، قابل تبلیغ و حتی جایزه در بازار داخلی تبدیل شده است.
پاسخ روشن به این پرسش می‌تواند از شکل‌گیری رویه‌ای جدید در واردات کالاهای لوکس و تضعیف سیاست ارزی کشور جلوگیری کند.
منبع: تسنیم
دیدگاه‌ها
ارسال نظر