قاچاق روزانه ۲۰ تا ۲۵ میلیون لیتر بنزین و گازوئیل، معادل یک‌پنجم مصرف کل کشور، در حالی ادامه دارد که ایران خود ناچار به واردات روزانه ۲۰ میلیون لیتر بنزین شده است؛ چرخه‌ای معیوب که دولت را با زیانی صدها‌همتی و اقتصاد را با بحرانی ساختاری روبه‌رو کرده است.

سخنگوی صنف جایگاه‌داران سوخت از کسری حجمی فاجعه‌بار بنزین به دلیل دمای بالای تحویل انتقاد کرد و همزمان با رد آمار قاچاق ۲۰ میلیونی از نازل‌ها، قدیمی بودن سامانه هوشمند را عامل اصلی بازار سیاه سهمیه‌ها دانست و خواستار شفافیت دولت در مورد تبعات تورمی اصلاح قیمت‌ها شد.

اختلاف فاحش نرخ حامل‌های انرژی، قاچاق روزانه ۳۰ میلیون لیتر سوخت، به‌ویژه گازوئیل، را به دنبال داشته، اما اجرای طرح پایش لحظه‌ای با هدف تجهیز زیرساخت‌ها و حذف کارت‌های سوخت متخلف، مسیر صرفه‌جویی را هموار کرده است.

در ماه های اخیر بنزین حاشیه های فراوانی داشته و صحبت های بسیاری درباره افزایش قیمت آن شده است. قیمت بنزین در ایران با نرخ آزاد ۳ هزار تومان است که تقریبا بین ۴ تا ۶ سنت قیمت دارد. این نرخ کمترین قیمت در سراسر دنیا است. مصرف بنزین در سال ۱۴۰۲ تقریبا ۱۱۵ میلیون لیتر در روز بود. این آمار در سال ۱۴۰۳ به ۱۲۵ میلیون لیتر رسید که خبر از افزایش ۱۰ میلیون لیتر در روز می دهد. حال بیاییم تا مصرف بنزین در سایر کشورها را با مصرف بنزین در ایران بررسی کنیم. ۸ کشور چین، برزیل، روسیه، مکزیک، هند، کانادا، امریکا و ژاپن جمعا ۱ میلیارد و ۴۰۰ میلیون لیتر روزانه در سال ۲۰۲۲ مصرف داشتند. ایران در همان سال ۲۰۲۲ چیزی بالغ بر ۱۰۵ میلیون لیتر بنزین مصرف داشته است.

قاچاق سوخت به طور گسترده‌ای در حال انجام است و بر اساس اظهارات رمضان علی سنگدوینی، عضو کمیسیون انرژی مجلس، علاوه بر قاچاق روزانه ۲۰ میلیون لیتر بنزین، حدود ۲۵ تا ۳۰ میلیون لیتر دیگر از انواع فرآورده‌های نفتی مانند گازوئیل نیز از کشور خارج می‌شود.

سخنگوی کمیسیون عمران مجلس با اشاره به اظهارات اخیر رئیس‌جمهور و رئیس مجلس درباره گم شدن روزانه ۲۰ میلیون لیتر سوخت در کشور، از آغاز فرآیند تحقیق و تفحص از وزارت نفت خبر داد.

یکی از اعضای کمیسیون تلفیق بودجه اظهار داشت: افزایش قیمت بنزین ممکن است موجب افزایش نارضایتی عمومی و فشار بیشتر بر خانوارها شود. بنابراین، باید راهکارهای جایگزینی برای مدیریت بهینه انرژی مورد توجه قرار گیرد.

طبق پیشنهاد تازه مطرح‌شده، حتی افراد فاقد خودرو نیز امکان فروش سهمیه بنزین خود در بورس انرژی و کسب درآمد از این طریق را خواهند داشت. همچنین، به منظور مدیریت مصرف سوخت، پیشنهاد شده بنزین مازاد بر سهمیه ۲۰ لیتری، تا سقف ۶۰ لیتر، با نرخ ۵۵ هزار تومان عرضه شود.

آرش نجفی در مورد حمله ایران به اسرائیل و عرضه بنزین در کشور گفت: مسئله بنزین و عرضه آن هیچ ربطی به اسرائیل و حمله آن به ایران ندارد. حمله اسرائیل بیشتر یک جنبه نمایشی دارد. در حال حاضر نه کمبودی وجود دارد و نه مشکلی در جایگاه ها شاهد هستیم.

معاون وزیر نفت با بیان اینکه تکلیف قانون برنامه هفتم پیشرفت، افزایش تولید بنزین به روزانه ۱۲۹ میلیون لیتر است،گفت: تمرکز بر افزایش تولید فرآورده باکیفیت بنزین در دستور کار است.

ایران یکی از بزرگترین تولید کنندگان بنزین و صاحب منابع زیادی نفت ومیعانات گازی در خاورمیانه به شمار می رود.اما این روزها با مشکل کمبود سوخت و مشکلات آن دست و پنجه نرم می کند و به معظلی بزرگ تبدیل شده است.این موضوع تا حدی پیش روی کرده است که ایران را به یک واردا کننده بنزین بدل کرده است.

افزایش قیمت بنزین به طور قطعی اعلام شده و قرار است در سال آینده به مرحله اجرا درآید. یکی از نمایندگان مجلس اظهار داشت که این افزایش به گونه‌ای خواهد بود که تأثیری منفی بر اقتصاد کشور و وضعیت معیشتی مردم نگذارد.

دبیر اول کمیسیون انرژی مجلس اظهار داشت: لازم است مشخص شود که افزایش قیمت بنزین تا چه اندازه بر قیمت سایر کالاها تأثیر می‌گذارد. در فرآیند تولید هر محصول، عوامل متعددی نقش دارند و در حال حاضر این مشکل وجود دارد که علت افزایش قیمت‌ها به وضوح مشخص نیست.

در جنوب کرمان، بنزین به طور کاملاً علنی تا پنج برابر قیمت آزاد در جایگاه‌های سوخت به فروش می‌رسد. منطقه قاچاق بنزین در شهر کهنوج نیز به طور فزاینده‌ای گسترش یافته و به نظر می‌رسد که بنزین به نوعی سوغاتی این شهر تبدیل شده است. در حالی که بسیاری از شهروندان که درگیر قاچاق سوخت نیستند، برای تأمین سوخت خود با مشکلات زیادی مواجه هستند و مجبورند صف‌های طولانی را تحمل کنند.

خودروسازان به تنهایی تمامی منافع را به دست می‌آورند و مردم و دولت باید خسارت‌های ناشی از این وضعیت را پرداخت کنند. با وجود اینکه قیمت بنزین در ایران به مراتب کمتر از بسیاری از کشورهاست، ایرانیان هزینه‌های بیشتری برای جابجایی می‌پردازند.

سالیانه میلیاردها دلار انواع سوخت از قبیل گازوییل و بنزین از کشور به مقصد دیگر کشور ها خارج می شود.این مقدار و حجم مار غیر قانونی به عنوان یکی از معما های دردسر ساز در سیستم سوخت رسانی و انرژی کشور سال هاست بحث برانگیز است و به یک چالش بزرگ برای مسئولان و کسانی که حفاظت از آن را عهده دار هستند تبدیل شده است.

از آن جایی که بحث گرانی بنزین در کشور نیز چند روزی است که داغ است و برخی از کارشناسان سوخت و انرژی معتقدند که ارزانی بنزین در ایران باعث شده است که این طلای سیاه به صورت قاچاق از کشور خارج شود. ​شایعه‌ای درباره صادرات بنزین به قیمت هر لیتر ۵۰۰ تومان به خارج از کشور منتشر شده است. در این راستا، یک کارشناس حوزه انرژی توضیحاتی ارائه می‌دهد.

استاد دانشگاه صنعتی شریف گفت: در حال حاضر، قیمت گازوئیل در افغانستان ۵۱ هزار تومان و در ایران ۳۰۰ تومان است، این رویه یعنی اینکه اجازه می‌دهیم قاچاق ادامه پیدا کند.