بحران بیمه و دشواری‌های دریافت کارت مهارت، دو مطالبه اصلی کارگران ساختمانی در سال‌های اخیر بوده است؛ مطالباتی که به گفته فعالان صنفی نه‌تنها پاسخی درخور دریافت نکرده، بلکه با رویه‌های جدید سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای، مشکلات این قشر بیش از گذشته افزایش یافته است. اکنون رئیس کانون سراسری انجمن‌های صنفی کارگری نقاشان ساختمانی کشور با انتقاد از روند صدور و تمدید کارت مهارت، افزایش هزینه‌ها، آزمون‌های آنلاین و طولانی شدن فرآیند دریافت کارت، خواستار ورود مستقیم وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی برای رفع این مشکلات شده و هشدار داده است که در صورت ادامه وضعیت موجود، تشکل‌های صنفی از ظرفیت‌های قانونی از جمله برگزاری تجمع اعتراضی استفاده خواهند کرد.

در حالی که بخش زیادی از کارگران ساختمانی پس از رکود ناشی از جنگ و توقف پروژه‌های عمرانی با بیکاری دست‌وپنجه نرم می‌کنند، فعالان این صنف نسبت به ازسرگیری بازرسی‌های تأمین اجتماعی و ایجاد موانع جدید برای ادامه بیمه‌پردازی هشدار داده‌اند؛ اقدامی که به گفته آن‌ها می‌تواند هزاران کارگر را از خدمات درمانی و بیمه‌ای محروم کند.

رئیس کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگران ساختمانی با انتقاد از افزایش شدید حق بیمه و شیوه محاسبه آن، نسبت به خروج تدریجی کارگران ساختمانی از پوشش بیمه‌ای هشدار داد. اکبر شوکت با تأکید بر شرایط سخت و پرخطر این شغل، افزایش هزینه‌های بیمه را عاملی برای تشدید آسیب‌پذیری اجتماعی کارگران دانست و خواستار اصلاح فوری فرمول‌های فعلی تأمین اجتماعی شد.

در حالی که بحث افزایش سهم پرداختی بیمه کارگران ساختمانی دوباره در مجلس مطرح شده، فعالان صنفی هشدار می‌دهند که فشار بیشتر بر کارگران کم‌درآمد می‌تواند به حذف گسترده بیمه‌شدگان واقعی منجر شود؛ موضوعی که هم‌زمان با قطع بیمه صدها هزار کارگر، انتقادها نسبت به نحوه مدیریت منابع بیمه‌ای را افزایش داده است.

عضو هیئت‌مدیره کانون انجمن صنفی کارگران ساختمانی گرگان با انتقاد از افزایش ۶۰ درصدی حق بیمه کارگران ساختمانی در ۵۰ روز گذشته، فرمول‌های فعلی محاسبه حق بیمه را غیرواقعی، ناعادلانه و مبتنی بر خطای استراتژیک دانست و نسبت به مصوبه کمیسیون اجتماعی مجلس برای کاهش سهم کارفرما از ۲۰ به ۱۵ درصد و انتقال بار مالی به کارگر، اعتراض کرد و خواستار تدوین فرمولی مستقل و عادلانه بر اساس بازار واقعی ساخت‌وساز شد.

رئیس انجمن صنفی گچ‌کاران قم در انتقادی تند از عدم تخصیص سهمیه بیمه کارگران ساختمانی و تصمیم مجلس برای افزایش حق بیمه از جیب کارگران، خطاب به وزیر کار و رئیس سازمان تأمین اجتماعی گفت: «کارگران صدقه نمی‌خواهند، امنیت جانی و حق قانونی‌شان را می‌خواهند» و تأکید کرد که قانون بیمه کارگران ساختمانی متعلق به سال ۱۳۵۵ است و پس از نیم قرن، همچنان مسئولان در اجرای آن درمانده‌اند.

داوود کشوری، رئیس انجمن گچ‌کاران قم، با انتقاد از تداوم قطع سهمیه بیمه کارگران ساختمانی گفت: در طول چند سال گذشته، بیمه بسیاری از کارگران به بهانه‌های مختلف قطع شده و این قشر زحمتکش در برابر کوچک‌ترین حوادث کاری بی‌دفاع مانده است. وی تأکید کرد: متأسفانه طی یکسال گذشته، نه تنها تعداد بیمه‌شدگان ساختمانی افزایش نیافته، بلکه روز به روز کمتر شده است.

جامعه کارگران ساختمانی در سال ۱۴۰۴، سخت‌ترین دوران معیشتی خود را تحت تأثیر تلاقی بحران‌های اقتصادی و شرایط جنگی سپری کردند. رکود بی‌سابقه در پروژه‌های عمرانی که منجر به بیکاری گسترده این قشر روزمزد شده، در کنار توقف اجرای کامل اصلاحیه ماده ۵ قانون بیمه، امنیت شغلی و درمانی آنان را با بن‌بست مواجه کرده است. این گزارش به بررسی چالش‌هایی همچون صف‌های طولانی انتظار برای بیمه، طرح‌های بحث‌برانگیز افزایش سهم حق بیمه کارگران و فقدان حمایت‌های دولتی در روزهای بحرانی جنگ می‌پردازد.

سازمان تأمین اجتماعی با صدور اطلاعیه‌ای، جزئیات و مبالغ حق بیمه کارگران ساختمانی برای نیمه نخست سال ۱۴۰۵ را در سه رده مهارتی اعلام کرد. بر اساس این ابلاغیه، مبالغ ماهیانه برای کارگران درجه یک (ماهر)، درجه دو (نیمه‌ماهر) و درجه سه (عمومی) تعیین شده است که سهم بیمه‌شده ۷ درصد و سهم سازندگان ۲۰ درصد خواهد بود. همچنین تأکید شده است که سطح خدمات و تعهدات درمانی و بیمه‌ای در این بازه زمانی، کماکان بر اساس قوانین و مقررات قبلی ارائه می‌گردد.

رئیس کانون کارگران ساختمانی کشور بیان کرد: با توجه به گستردگی پوشش بیمه‌ای سازمان تأمین اجتماعی که بیش از نیمی از جمعیت کشور را دربر می‌گیرد، پایداری این نهاد در بحران جنگ نقش موثری در ثبات و امنیت اقتصادی، معیشتی و درمانی مردم دارد.

سازمان تأمین اجتماعی در راستای تکریم ذی‌نفعان و جلوگیری از وقفه در خدمات بیمه‌ای، از تمدید خودکار و سیستمی کارت مهارت کارگران ساختمانی خبر داد. بر اساس این اطلاعیه، اعتبار کارت‌های مهارت فنی که در بازه زمانی بهمن ۱۴۰۴ تا فروردین ۱۴۰۵ منقضی می‌شوند، بدون نیاز به مراجعه حضوری، به‌صورت هوشمند تا پایان اردیبهشت ۱۴۰۵ تمدید شده است. بدین ترتیب، کارگران ساختمانی می‌توانند بدون دغدغه بابت انقضای مدارک، نسبت به پرداخت حق بیمه و بهره‌مندی از خدمات درمانی اقدام کنند.

رئیس انجمن کارگران ساختمانی میانه و حومه وضعیت بیمه کارگران ساختمانی را بحرانی توصیف کرد و از بی‌تفاوتی سازمان تأمین اجتماعی و مدیرعامل آن انتقاد شدید کرد. او هشدار داد که ادامه این روند، زندگی و معیشت هزاران کارگر را به خطر انداخته و خواستار اقدام فوری مسئولان شد.

کارگران ساختمانی با امضای یک کارزار اینترنتی، از نمایندگان مجلس شورای اسلامی خواستار اصلاح فوری ماده ۵ قانون بیمه کارگران ساختمانی شدند. این ماده که به‌زعم آنان موجب حذف گسترده کارگران واقعی و سهمیه‌بندی ناعادلانه بیمه شده، هزاران کارگر فصلی و زحمتکش را از حداقل حقوق قانونی محروم کرده است. فعالان صنفی حوزه ساختمان تأکید دارند که با توجه به پرخطر و بی‌ثبات بودن این شغل، اصلاح این قانون و تضمین بیمه عادلانه برای همه کارگران واقعی ضروری است.

یک فعال کارگری از رفتار توهین‌آمیز و غیرمتعارف سازمان تأمین اجتماعی در بازرسی از کارگران ساختمانی انتقاد کرد. رحمان تیموری، رئیس هیات مدیره انجمن صنفی کارگران ساختمانی شهرستان ملارد، با اشاره به تداوم بازرسی‌های غیرمنطقی و ناعادلانه، گفت که حتی پس از تصویب اصلاحیه ماده ۵ بیمه کارگران ساختمانی، این رویه نامناسب متوقف نشده و در مواردی به کارگران توهین شده است.

دستورالعمل جدید بیمه ابلاغ شد. وزیر کار اعلام کرد: خدمات عادلانه‌تری با تدوین آیین‌نامه جدید بیمه کارگران ساختمانی به این قشر زحمتکش ارائه خواهد شد.

کارگران ساختمانی گرگان در حالی با مشکلات معیشتی و نبود بیمه تأمین اجتماعی دست‌وپنجه نرم می‌کنند که سازمان تأمین اجتماعی با دریافت هزینه از انبوه‌سازان، از بیمه کردن این قشر زحمتکش خودداری می‌کند. عضو هیئت مدیره انجمن صنفی کارگران ساختمانی گرگان از تبعیض و بی‌عدالتی در این حوزه انتقاد کرد و خواستار اقدام فوری مسئولان شد.

در پی اعتراضات گسترده و بلاتکلیفی صدها هزار کارگر ساختمانی در صف بیمه، سازمان تأمین اجتماعی با همکاری شرکای اجتماعی و نمایندگان نهادهای مرتبط، شیوه‌نامه‌ای جدید برای ساماندهی بیمه کارگران ساختمانی تصویب و ابلاغ کرده است. هدف این شیوه‌نامه، پالایش لیست بیمه‌شدگان، شناسایی کارگران واقعی و استفاده بهینه از منابع محدود بیمه‌ای در شرایط رکود ساخت‌وساز است.

رئیس انجمن صنفی کارگران ساختمانی شهر گرگان اعلام کرد که در سال‌های اخیر بیمه کارگران ساختمانی قطع شده و سازمان تأمین اجتماعی تنها مدعی است که در حال پیگیری برای وصل بیمه این کارگران است.

با کاهش تعداد کارگزاری‌ها، هم فشار بر کارگران و بازنشستگان کاهش می‌یابد و هم هزینه‌های جاری سازمان تأمین اجتماعی پایین‌تر خواهد آمد. اگر بوروکراسی سازمان تأمین اجتماعی پس از الکترونیکی و غیرحضوری شدن به همان شکل باقی بماند، پس چرا اصلاً برای این تغییرات هزینه و زمان صرف شده است؟

یکی از نمایندگان کارگری زنجان اعلام کرد: از متقاضیان مسکن ملی در زنجان بین ۷۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان بابت بیمه کارگران ساختمانی درخواست می‌شود، در حالی که این بیمه باید توسط پیمانکار پرداخت شود.