با بازگشت دسترسی عمومی به اینترنت بین‌الملل، وضعیت مشترکان سرویس «اینترنت پرو» به یکی از موضوعات مورد توجه کاربران تبدیل شده است. در حالی که بسیاری از مشترکان خواستار بازگشت به تعرفه‌های عادی و تعیین تکلیف هزینه‌های پرداختی هستند، اپراتورها اعلام کرده‌اند مبلغ بسته‌های خریداری‌شده قابل استرداد نیست و کاربران تنها امکان غیرفعال‌سازی موقت این سرویس و استفاده مجدد از آن در مدت اعتبار تعیین‌شده را خواهند داشت.

معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات از آغاز بازگشایی تدریجی اینترنت بین‌الملل خبر داد و اعلام کرد که با دستور رئیس‌جمهور، دسترسی کاربران به اینترنت جهانی به‌صورت مرحله‌ای برقرار می‌شود. به گفته وی، اتصال کامل مردم به اینترنت بین‌الملل تا ۲۴ ساعت آینده انجام خواهد شد.

صفحه مربوط به «اینترنت پرو» از سایت برخی اپراتورهای تلفن همراه حذف شده است؛ این در حالی است که طی دو ماه گذشته این سرویس به‌صورت محدود برای کسب‌وکارهای اینترنتی، اساتید دانشگاه و برخی دانشجویان ارائه می‌شد و اکنون با حذف صفحه اطلاع‌رسانی، ابهاماتی درباره ادامه عرضه این طرح ایجاد شده است.

بر اساس اعلام یک منبع مطلع، در جلسه صبح امروز ستاد راهبری و ساماندهی فضای مجازی به ریاست معاون اول رئیس‌جمهور، بازگشت اینترنت به وضعیت قبل از دی‌ماه ۱۴۰۴ به تصویب رسیده و این مصوبه برای تأیید نهایی به رئیس‌جمهور ارسال شده است. در صورت تأیید، اجرای آن از طریق وزارت ارتباطات آغاز خواهد شد.

محدودیت اینترنت بین‌الملل در کشور همچنان ادامه دارد و دسترسی کاربران به بسیاری از سرویس‌ها و پلتفرم‌های جهانی با اختلال یا قطع کامل مواجه است. در همین حال، دولت از تشکیل ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی برای پیگیری روند اتصال اینترنت خبر داده؛ موضوعی که به گفته مسئولان، تحقق آن همچنان به شرایط امنیتی و تصمیم‌گیری نهادهای بالادستی وابسته است.

پس از نزدیک به سه ماه محدودیت و اختلال در دسترسی به اینترنت بین‌الملل، حالا نشانه‌هایی از احتمال بازگشایی فضای اینترنت در هفته‌های آینده دیده می‌شود. بر اساس پیگیری‌ها و گفتگوهای انجام‌شده با منابع مطلع، قرار است نخستین جلسه «ستاد ساماندهی فضای مجازی» به ریاست معاون اول رئیس‌جمهور برگزار شود؛ نشستی که از آن به عنوان نقطه آغاز تصمیم‌گیری برای رفع محدودیت‌های اینترنتی یاد می‌شود.

دبیر پیشین شورای عالی فضای مجازی با انتقاد از سیاست‌های فعلی مدیریت اینترنت در کشور، قطع و محدودسازی اینترنت به شیوه کنونی را «غیرقابل توجیه» دانست و تأکید کرد که در صورت وجود اراده و اختیار، امکان رفع این محدودیت‌ها وجود دارد. سید ابوالحسن فیروزآبادی همچنین با اشاره به چالش‌های تصمیم‌گیری در حوزه حکمرانی فضای مجازی، وضعیت موجود را نشانه‌ای از بن‌بست در سیاست‌گذاری اینترنت ارزیابی کرد.

همزمان با افزایش مطالبات عمومی برای رفع محدودیت‌های اینترنت بین‌الملل، تشکیل «ستاد ساماندهی و راهبری فضای مجازی» به ریاست معاون اول رئیس‌جمهور، به یکی از مهم‌ترین تحولات حوزه فضای مجازی کشور تبدیل شده است. در حالی که دولت چهاردهم از عزم خود برای بازنگری در سیاست‌های فیلترینگ سخن می‌گوید، گمانه‌زنی‌ها درباره زمان رفع انسداد اینترنت و مقابله با منافع اقتصادی ناشی از تداوم فیلترینگ، وارد مرحله تازه‌ای شده است.

معاون توسعه روستایی و مناطق محروم رئیس‌جمهور با انتقاد از نگاه صرف عمرانی به توسعه روستاها، بر ضرورت بازگشت به «ریل واقعی توسعه» تأکید کرد و گفت توسعه پایدار زمانی محقق می‌شود که امید، میل به ماندن و انسجام اجتماعی در روستاها تقویت شود؛ وی همچنین بازگشت اینترنت به شرایط عادی را دستور رئیس‌جمهور و مطالبه مردم دانست.

معاون شبکه شرکت مخابرات ایران با تأکید بر اینکه دسترسی به اینترنت باید برای همه شهروندان فراهم باشد، اینترنت را «حق اساسی مردم» توصیف کرد و از سرمایه‌گذاری گسترده مخابرات در توسعه و نوسازی شبکه‌های ارتباطی خبر داد. حسن کریمی همچنین با اشاره به چالش‌های ناشی از محدودیت‌های اینترنت، بر ضرورت پایداری سرویس‌های حیاتی و توسعه فناوری فیبرنوری در کشور تأکید کرد.

وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات از تلاش شبانه‌روزی این وزارتخانه برای برقراری اینترنت بین‌الملل در اسرع وقت خبر داد و گفت: با وجود پایداری ارتباطات داخل کشور، عدم دسترسی به اینترنت بین‌الملل به کسب‌وکارها آسیب زده است؛ این محدودیت‌ها بنا به صلاحدید مراجع ذی‌ربط و با توجه به شرایط جنگ تحمیلی اعمال شده است.

معاون ارتباطات و اطلاع‌رسانی دفتر رئیس‌جمهور از مأموریت ویژه پزشکیان به عارف برای «ساماندهی خاص وضعیت جاری اینترنت» خبر داده است؛ اعلامیه‌ای که با توجه به قطع گسترده اینترنت بین‌الملل، دسترسی پولی عده‌ای معدود و تداوم وضعیت جنگی بهانه‌گونه، این پرسش را برجسته کرده که آیا اینترنت حق عمومی است یا موضوعی برای سامان‌دهی طبقاتی؟ نویسنده با نقد این رویکرد، تأکید کرده که استثنای موقت نباید به قاعده دائم بدل شود و پزشکیان برای وفاداری به وعده‌های سه‌گانه خود (مذاکره، حجاب و اینترنت) باید تصمیمی سخت و شفاف بگیرد.

با اجرای اینترنت پرو و کاهش محسوس تقاضا برای وی‌پی‌ان، بازار ابزارهای فیلترشکن با افت شدید قیمت مواجه شده است؛ به طوری که بسته ۲۰ گیگابایتی از ۴ تا ۵ میلیون تومان به ۲ میلیون، بسته ۱۰ گیگابایتی از حدود ۳ میلیون به ۱.۵ میلیون و بسته نامحدود از ۱۰ تا ۱۲ میلیون به ۶ میلیون تومان کاهش یافته و فروشندگان برای حفظ مشتری وارد رقابت قیمتی شده‌اند.

آرمان صفایی، مدیرعامل گروه «ایماژ»، با اشاره به سه قطعی اخیر اینترنت در کشور هشدار داد که اکوسیستم تبلیغات و مارکتینگ تمام فصول کلیدی سال به جز «جمعه سیاه» را از دست داده است. وی با توصیف اینترنت به عنوان «اسلحه» کسب‌وکارهای دیجیتال در شرایط جنگ اقتصادی، سیاست «اینترنت طبقاتی» را ادامه رانت‌خواری گذشته دانست و گفت: حکومت با قطع اینترنت، اسلحه را از ما گرفته و یک تفنگ آب‌پاش به نام «اینترنت پرو» داده است.

بررسی داده‌های منتشرشده از رادارهای بین‌المللی پایش اینترنت نشان می‌دهد محدودیت گسترده اینترنت بین‌الملل در ایران، پس از گذشت نزدیک به دو ماه، همچنان ادامه دارد و سطح دسترسی کاربران به وضعیت عادی بازنگشته است؛ شرایطی که با گزارش‌هایی از دسترسی محدود و گزینشی برای برخی کاربران همراه شده است.

دکتر سیدابوالحسن فیروزآبادی، دبیر پیشین شورای عالی فضای مجازی، در واکنش به وضعیت فعلی شبکه ملی اطلاعات و نارضایتی مردم از کیفیت پلتفرم‌های داخلی اعلام کرد: «اگر ملاحظات امنیتی وجود نداشته باشد، اینترنت در کمتر از ۵ دقیقه می‌تواند وصل شود و هیچ مشکل فنی در این زمینه وجود ندارد.» وی با انتقاد از سرمایه‌گذاری ناکافی و مدل‌های اقتصادی ناقص پلتفرم‌های داخلی گفت: «زنجیره ارزش در این پلتفرم‌ها دارای نواقص جدی است» و در واکنش به دسترسی طبقاتی به اینترنت با طعنه افزود: «پول حلّال مشکلات است!»

رضا الفت‌نست با انتقاد از قطع اینترنت نوشت: دشمن با این شل‌ و‌ سفت‌ کردن ها می‌خواهد ما را از زندگی دور کند، ما خودمان این فاصله را بیشتر نکنیم.

فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، در گفت‌وگویی صریح به تشریح ابعاد اقتصادی بحران‌های اخیر پرداخت و از بیکاری بیش از یک میلیون نفر در پی حملات به زیرساخت‌های صنعتی و اختلالات اینترنتی خبر داد. وی ضمن تبیین فلسفه «اینترنت پرو» به عنوان راهکاری برای کسب‌وکارهای تخصصی، بر حق دسترسی عمومی به اینترنت تاکید کرد و از برنامه‌های حمایتی دولت برای جلوگیری از تعدیل نیرو و ترمیم قدرت خرید مردم از طریق اصلاح مبالغ کالابرگ در شرایط سخت جنگی پرده برداشت.

رئیس کمیسیون فاوا اتاق بازرگانی ایران با انتقاد تند از ایده اینترنت طبقاتی، دسترسیِ نابرابر به شبکه را موضوعی "منسوخ و غیرقابل قبول" دانست. علی مسعودی با تأکید بر اینکه اینترنت حق ارتباطی و معیشتی مردم است، از رایزنی‌های بخش خصوصی برای بازگشایی سریع سرویس‌های بین‌المللی همزمان با تغییر شرایط جنگی خبر داد و تصریح کرد که هیچ نهادی به دنبال قطع دائمی اینترنت نیست و بازگشت به اینترنت جهانی باید در اولویت قرار گیرد.

تازه‌ترین گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس از وضعیت اقتصاد کلان در دی‌ماه ۱۴۰۴، نشان‌دهنده توقف ناگهانی روند بهبود پس از ۵ ماه رشد مثبت است. بر اساس این آمار، تولید ناخالص داخلی با افت ۰.۴ درصدی مواجه شده که در این میان، بخش خدمات با منفی ۰.۹ درصد و کشاورزی با منفی ۲ درصد، بیشترین سهم را در این عقب‌گرد داشته‌اند. این گزارش تایید می‌کند که شوک‌های ناشی از حذف ارز ترجیحی، قطعی اینترنت و سقوط بی‌سابقه ۱۲.۹ درصدی تشکیل سرمایه ثابت، علی‌رغم رشد مثبت بخش نفت، مسیر اقتصاد را در نخستین ماه زمستان تغییر داده است.