پیوستن ایران به بریکس در ژانویه گذشته، بیش از آنکه نقطهعطفی اقتصادی باشد، بهمثابه ابزاری برای کسب مشروعیت سیاسی و خروج نسبی از انزوای جهانی تعبیر شد. اما واقعیت این است که تحریمها همچنان مسیر را مینویسند و بریکس برای تهران بیشتر نقش «آینهای» دارد که سازگاری با محدودیتها را بازتاب میدهد تا غلبه بر آنها.
رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق ارومیه با تأکید بر ضرورت تصمیمهای فوری ارزی، گفت تالار دوم مبادله میتواند سرعت صادرات محصولات فسادپذیر را چند برابر کند و با گسترش تجارت با کشورهای عضو بریکس و شانگهای، فشار تحریمها عملاً بیاثر خواهد شد.
در حالی که غرب همچنان بر طبل تحریم میکوبد، ایران با جذب ۱۱.۵ میلیارد دلار سرمایه از ۶ کشور از جمله چین، روسیه، امارات و ترکیه، پدافند اقتصادی خود را فعال کرد؛ اقدامی که کارشناسان آن را شلیک دقیق تهران به قلب جنگ اقتصادی میدانند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با اعمال تعرفههای سنگین علیه هند، برزیل و آفریقای جنوبی، اعضای کلیدی بریکس، تنشهای تجاری و سیاسی را تشدید کرده است. این تعرفهها، که به بهانههایی مانند خرید نفت روسیه توسط هند و محاکمه بولسونارو در برزیل اعمال شدهاند، بحثهایی درباره واکنش جمعی بریکس به این فشارها ایجاد کرده، اما موانع ساختاری و رقابتهای داخلی، بهویژه بین چین و هند، مانع از انسجام واقعی این بلوک شده است.
وزیر اقتصاد که ریاست کمیسیون مشترک اقتصادی ایران و چین را بر عهده دارد، در حاشیه اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای، بر پیگیری موضوعات اقتصادی و افزایش حجم تبادلات تجاری میان دو کشور تأکید کرد.
در میانه تحولات بریکس، ایران در آستانه ورود به نظم مالی نوینی قرار گرفته که با پیشنهاد روسیه، افقی تازه برای عبور از تحریمها و دستیابی به زیرساختهای پرداخت مستقل برایش گشوده شده است.
نشست سران کشورهای عضو بریکس که یکشنبه و دوشنبه هفته گذشته در ریودوژانیرو برگزار شد، در مقایسه با گردهماییهای اخیر این بلوک کمتر جنجالی بود. این در حالی است که بریکس اخیرا شاهد گسترش سریع عضویت و پیوستن چند کشور جدید بوده است. بااینحال، این نشست نیز از تیر تهدیدهای دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در امان نماند.
یک اقتصاددان گفت: اعمال احتمالی تعرفههای ۱۰ درصدی آمریکا بر کشورهای عضو بریکس، به خود آمریکا آسیب میرساند و به تسریع یکپارچگی این گروه اقتصادی منتهی میشود.
تهدید رئیس جمهور آمریکا، مبنی بر اعمال تعرفههای جدید علیه هند در موقعیت دشواری قرار داده است.
در جهانی که نابرابریهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی همچنان سایهای سنگین بر توسعه میافکند، قاره آفریقا بهعنوان گنجینهای از فرصتها در مرکز توجه گروه بریکس پلاس قرار گرفته است. با تجارت ۲۹۵ میلیارد دلاری چین با آفریقا و رشد روابط تجاری با هند و برزیل، آیا زمان آن فرا نرسیده که این بلوک با سرمایهگذاریهای راهبردی، آفریقا را به سوی آیندهای برابر و پایدار هدایت کند؟
