مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران با اشاره به استقرار تهران در صدر فهرست کمبارشترین استانهای کشور، از تجربه ششمین سال پیاپی خشکسالی در پایتخت خبر داد. علیرضا جزقاسمی در آیین افتتاح "استودیو صدای آب"، ضمن قدردانی از پایداری خدمات آبرسانی در میانه حملات هوایی و جنگ ۴۰ روزه اخیر، وضعیت ذخایر سدهای تهران را شکننده توصیف کرد. وی همچنین از کاهش ۴ میلیون مترمکعبی برداشت از منابع سطحی با همراهی شهروندان خبر داد و بر اولویت مدیریت مصرف برای گذر از پیک تابستان تأکید کرد.
تازهترین گزارش از وضعیت مخازن سدهای استان تهران تا ۸ فروردین ۱۴۰۵ نشان میدهد ذخایر آبی سدهای مهم پایتخت همچنان در سطحی پایین قرار دارد. بر اساس این گزارش، سدهای امیرکبیر، لار، طالقان، لتیان و ماملو با کاهش محسوس ورودی آب و افت پرشدگی مواجهاند؛ وضعیتی که به گفته کارشناسان، نتیجه کاهش بارندگیها و تداوم خشکسالی در استان تهران است.
تازهترین آمارهای وزارت نیرو از وضعیت سدهای کشور نشان میدهد که در ۱۸۶ روز ابتدایی سال آبی جاری، حجم ورودی آب به مخازن با رشدی ۲۷ درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته، به بیش از ۱۷.۵ میلیارد مترمکعب رسیده است. این در حالی است که با وجود مدیریت خروجیها و کاهش ۱۷ درصدی رهاسازی آب، در حال حاضر ۴۷ درصد از ظرفیت مخازن سدهای کشور پُر است که رقمی معادل ۲۴ میلیارد و ۶۰۰ میلیون مترمکعب ذخیره آبی را نشان میدهد؛ وضعیتی که حکایت از برابری نسبی ذخایر فعلی با بازه زمانی مشابه در سال گذشته دارد.
بر اساس آخرین گزارشهای رسمی، حجم آب موجود در مخازن سدهای کشور نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۱۸ درصد کاهش یافته؛ آماری نگرانکننده که زنگ خطر تشدید تنش آبی در بخشهای شرب، کشاورزی و صنعت را به صدا درآورده است.
محسن اردکانی، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران، با هشدار نسبت به شرایط بیسابقه خشکسالی در پایتخت اعلام کرد: تهران برای نخستین بار در ۶۰ سال گذشته ششمین سال خشکسالی متوالی را تجربه میکند و سال آبی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ خشکترین سال این دوره بوده است. وی با اشاره به کاهش ۹۷ درصدی بارندگی، پرشدگی تنها ۳ درصدی سدهای تهران (بدون احتساب طالقان) و فشار مضاعف ناشی از جمعیت دو برابر ظرفیت زیستبوم شهر، تأکید کرد که مدیریت مصرف، تعدیل فشار و همراهی مردم تنها راه عبور از بحران فعلی است.
تهران در آستانه بحران جدی آب قرار دارد. سه سد از پنج سد تأمینکننده آب پایتخت به حجم مرده رسیدهاند و با پیشبینی نبود بارشهای مؤثر در مهرماه، مدیریت مصرف آب به ضرورتی اجتنابناپذیر تبدیل شده است.
خشکسالی، سدسازی افغانستان و تغییرات اقلیمی، سیستان و بلوچستان را به نقطهای بحرانی رسانده است؛ جایی که رودخانه هیرمند دیگر آبی برای جاری شدن ندارد، تالاب هامون به کویری بیجان بدل شده و کشاورزی نفسهای آخرش را میکشد. طوفانهای شن هر روز جادهها را میبلعند و روستاها را در حصاری از گرد و غبار فرو میبرند. در میانه این بحران، طرحهای نیمهتمام انتقال آب همچنان پشت سد مشکلات مالی گیر کرده و امیدی که برای نجات منطقه باقی مانده، بسیار کمرنگ به نظر میرسد. حالا مردم سیستان نهتنها با بیماریهای تنفسی و محرومیتهای زیستمحیطی، بلکه با وسوسۀ مهاجرت دستهجمعی روبهرو هستند؛ زنگ خطری که آینده این خطه استراتژیک ایران را در هالهای از ابهام فرو برده است.
گزارش جدید شرکت مدیریت منابع آب ایران زنگ خطر بحران آب را به صدا درآورده است؛ ۱۲ سد بزرگ و کلیدی تأمینکننده آب شرب و کشاورزی کشور کمتر از ۱۰ درصد ذخیره آبی دارند و بیش از ۹۰ درصد ظرفیت مخازن آنها خالی است، در حالی که ذخایر آبی کل سدهای کشور نسبت به سال گذشته ۲۵ درصد کاهش یافته است.
آخرین آمار از وضعیت مخازن سدهای کشور نشاندهنده کاهش نگرانکننده ۴۲ درصدی ورودی آب از ابتدای سال آبی تا ۱۸ امرداد ۱۴۰۴ است. حجم آب موجود در مخازن به ۲۱.۴۶ میلیارد مترمکعب رسیده که نسبت به سال گذشته ۲۶ درصد کاهش یافته و پرشدگی سدها تنها ۴۲ درصد است، در حالی که برخی سدهای کلیدی کشور کمتر از ۲۰ درصد ظرفیت خود آب دارند.
بحران کمآبی در ایران به مرحله هشدار رسیده است؛ گزارش جدید شرکت مدیریت منابع آب ایران نشان میدهد که ۱۹ سد بزرگ و کلیدی کشور، که نقش حیاتی در تأمین آب شرب و کشاورزی دارند، با کمتر از ۲۰ درصد ظرفیت آبی خود فعالیت میکنند و بیش از ۸۰ درصد مخازن آنها خالی است.
چین ساخت بزرگترین سد برق آبی جهان را آغاز کرد. این پروژه عظیم که ۳۰۰ میلیارد کیلووات ساعت برق تولید میکند، گامی بلند در تأمین انرژی چین محسوب میشود.
حجم آب ورودی و خروجی مخازن سدهای کشور در پایان مهر امسال نسبت بهمدت مشابه سال گذشته ۳۹.۹درصد بیشتر شده اما خروجی آب سدها هم ۳۵.۷درصد قد کشیده است. با این حال وضعیت بارشها همچنان تا رسیدن به شرایط نرمال و بلندمدت مطلوب نیست و انتظار میرود در ماههای باقیمانده سال اوضاع بهتر شود.
با وجود ۲۶ میلیارد و ۶۱۰ میلیون مترمکعب آب در مخازن سدهای کشور، میزان پرشدگی سدها به ۵۴ درصد رسیده و درحالحاضر ۴۶ درصد ظرفیت مخازن سدهای کشور خالی است.
وضعیت مهمترین سدهای تامینکننده آب شرب و کشاورزی از ابتدای سال آبی جاری (ابتدای مهر ۱۴۰۰) تا ۲۵ مردادماه به اینگونه است که سد شمیل و نیان در هرمزگان با رشد بیش از ۲۰۰ درصدی موجودی آب روبرو شدهاند اما سد اکباتان همدان بالاترین کاهش موجودی مخزن را تجربه کرده است.
