نظام آموزشی ایران در دهه هفتاد با شعار تنوع‌بخشی و ایجاد فرصت‌های آموزش برتر، شاهد ورود مناسبات بازار به حوزه آموزش بود؛ روندی که به گفته معلمان، امروز به استثماری سیستماتیک از فارغ‌التحصیلان بیکار و تبدیل آموزش به «کالای لوکس» انجامیده است. دو روایت از معلمان ۳۰ و ۳۸ ساله نشان می‌دهد چگونه شرط کسب «امتیاز سابقه کار در مدارس خصوصی» برای قبولی در آزمون‌های استخدامی، به ابزاری برای اعمال شرایط تحمیلی، پرداخت دستمزدهای ناچیز و محرومیت از ابتدایی‌ترین حقوق کارگری بدل شده است.

ابراهیم سحرخیز، معاون پیشین وزارت آموزش و پرورش، با انتقاد شدید از سیاست‌های دولت در حوزه عدالت آموزشی گفت: دولت به‌جای اصلاح ساختار آموزش و رفع نابرابری‌ها، با گسترش مدارس خاص و دریافت شهریه‌های سنگین، آموزش را به بنگاه اقتصادی تبدیل کرده و عدالت آموزشی را به حاشیه رانده است.

در حالی که قانون اساسی ایران بر آموزش رایگان برای همه تأکید دارد، خانواده‌ها زیر بار هزینه‌های سرسام‌آور مدارس غیردولتی و فشار «کمک‌های اجباری» مدارس دولتی کمر خم کرده‌اند. این تناقض آشکار میان قانون و واقعیت، آینده دانش‌آموزان و اعتماد عمومی به نظام آموزشی را به خطر انداخته است.

معاون وزیر آموزش و پرورش از افزایش کف شهریه مدارس غیردولتی برای حفظ کیفیت آموزشی خبر داد و گفت: خانواده‌ها با مراجعه به سامانه می‌توانند جزئیات شهریه قانونی و مصوب هر مدرسه را مشاهده کنند.

با آغاز ثبت‌نام مدارس، موضوع شهریه مدارس غیردولتی بار دیگر به یکی از بحث‌برانگیزترین دغدغه‌های خانواده‌ها تبدیل شده است. در حالی‌که قانون نقش مؤثری برای والدین در تعیین شهریه قائل نیست، مسئولان بر لزوم برقراری تعادل میان «تاب‌آوری مردم» و «چرخیدن چرخ مدرسه» تأکید دارند.

با نزدیک شدن به پایان سال تحصیلی، دوباره همان سناریوی همیشگی در مدارس دولتی تکرار می‌شود: درخواست پول‌های غیررسمی، گرو گرفتن کارنامه و سکوتی که از ترس آسیب به دانش‌آموزان بر خانواده‌ها تحمیل می‌شود. قانونی که می‌گوید "هیچ مدرسه‌ای حق ندارد در ازای پول، کارنامه را نگه دارد"، باز هم تنها در کاغذ باقی مانده است.

معاون وزیر آموزش و پرورش با تاکید بر ضرورت ارتقای کیفیت فعالیت‌های آموزشی و پرورشی در مدارس غیر دولتی گفت: مصوبه ۳۰ ساعته شدن ساعت تدریس معلمان در مدارس غیر دولتی باید اجرایی شود.

افزایش شهریه مدارس غیردولتی، حالا دیگر تنها یک دغدغه مالی نیست؛ زنگ خطری‌ست برای آینده عدالت آموزشی در ایران. در حالی که اصل ۳۰ قانون اساسی بر آموزش رایگان تأکید دارد، امروز مدرسه به کالایی لوکس تبدیل شده که تنها برخی از خانواده‌ها توان خرید آن را دارند. نتیجه؟ تبعیض، ناامیدی و شکاف طبقاتی، آن هم از همان سال‌های ابتدایی زندگی دانش‌آموزان.

رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی وزارت آموزش و پرورش گفت که ۲.۵ میلیون دانش‌آموز که حدود ۱۵ درصد دانش‌آموزان کل کشور را تشکیل می‌دهند در حدود ۲۰ هزار مدرسه غیردولتی تحصیل می‌کنند.

معاون اسبق وزارت آموزش و پرورش تاکید کرد: با زیاد شدن شمار مدارس خصوصی یا آموزش به شرط پول، به تدریج «عواملی مانند معلم، مدیر، فضای آموزشی و ترکیب دانش آموزی گلچین شده ‌و با کیفیت تر، از مدارس دولتی به مدارس خصوصی مهاجرت کرده و این مسئله، جنس تربیت و آموزش را نامتعادل و غیر اجتماعی ساخته، توازن اجتماعی را مخدوش می سازد.» کم کم این باور یا گفتمان در جامعه شکل می گیرد که همه چیز با پول خریدنی است. بزرگترین نقد بر توسعه بی حد و حصر مدارس خصوصی و آموزش به شرط پول، «در مقیاس کلان آن، این است که نابرابری مبتنی بر پایگاه اقتصادی در آن به مرز خطرناکی رسیده است.»

رئیس سازمان مراکز و مدارس غیردولتی در مورد حداقل و حداکثر شهریه دریافتی در این مدارس گفت: ۷۵ درصد از مدارس ما کمتر از ۳۰ میلیون تومان شهریه دریافت می‌کنند، در حالی که تنها ۲ درصد از مدارس شهریه‌ای بین ۸۴ تا ۹۸ میلیون تومان اخذ می‌کنند.

وزیر آموزش و پرورش: مدارسی که شهریه‌های اضافه‌تر از نرخ مصوب دریافت کرده‌اند، باید معادل آن را به خانواده‌ها بازگردانند. فعالیت مدارسی که مجوز آنها لغو شده نیز غیرقانونی است.

احمد محمودزاده، رئیس سازمان مدارس و مراکز غیر دولتی، اظهار داشت: در دوره‌ی ابتدایی معلمان ما تمام وقت هستند، یعنی یک معلم ابتدایی به طور معمول در هفته ۲۵ ساعت تدریس می‌کند و با یک‌مقدار فوق‌برنامه ۳۰ ساعت می شود. در دوره‌ی ابتدایی ما در هفته حدود ۶ ساعت برنامه درسی فوق برنامه و ۶ ساعت برنامه‌ی غیردرسی فوق برنامه داریم. البته این فوق برنامه‌ها در همه‌ی مدارس ابتدایی برگزار نمی‌شود.

شهریه مدارس غیردولتی در هفته آخر خرداد امسال توسط سازمان مدارس و مراکز غیردولتی و توسعه مشارکت‌های مردمی اعلام شد.

برکم گفت: متاسفانه گره خوردن کیفیت آموزشی به جیب والدین، داستان غم انگیزی است که با توسعه مدارس غیردولتی و کاهش سهم دولت در تامین مالی مدارس و مشارکت در این امر، اتفاق افتاده است.

رئیس سازمان مدارس غیردولتی اعلام کرد: شهریه‌های مصوب هفته آینده، در سامانه مشارکت‌ها نقطه آی آر قرار می‌گیرد و افزایش خودسرانه شهریه، تخلف محسوب می‌شود. همچنین شهریه مدارس غیردولتی، امسال بر اساس ۷ شاخص و متناسب با عملکرد هر مدرسه مشخص می‌شود.

رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی و توسعه مشارکت‌های مردمی گفت : دوره های توانمندسازی معلمان مدارس غیردولتی در سراسر کشور برگزار می‌شود.

در این مقاله به معرفی مدارس شاهد و تیزهوشان و مدارس نمونه دولتی و همچنین نحوه ثبت نام و زمان ثبت نام و اعلام نتایج و مزایا و معایب هر کدام از مدارس پرداخته ایم.

معاون وزیر آموزش و پرورش با اشاره به تحصیل بیش از ۱۶ میلیون دانش آموز در کشور گفت: بودجه‌های آموزش و پرورش جوابگوی هزینه تحصیل تمامی دانش آموزان نیست.

رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی با اشاره به کف و سقف شهریه مدارس غیردولتی و ضوابط تعیین آن اعلام کرد: تهران بالاترین مبلغ شهریه و استان کهگیلویه و بویراحمد کمترین میزان شهریه را داراست.