کشورهای نفتخیز خاورمیانه صادرات نفت خام خود را تسریع کردهاند تا همزمان با تدوین برنامههای اضطراری برای مقابله با احتمال بسته شدن تنگه هرمز، اقدامی پیشدستانه انجام دهند. درگیری احتمالی ایران و آمریکا میتواند جریان انتقال نفت از خلیج فارس را مختل کند.
بر اساس دادههای شرکت ردیابی محمولههای انرژی کپلر، عربستان در ماه جاری میلادی حدود ۷ میلیون بشکه در روز نفت صادر کرده که بالاترین میزان از سال ۲۰۲۳ تاکنون به شمار میرود. همچنین صادرات نفت امارات در ماه فوریه در آستانه ثبت رکورد ۳.۵ میلیون بشکه در روز قرار دارد.
مقامهای ایرانی تهدید کردهاند در صورت حمله احتمالی ترامپ به ایران، درگیری را تشدید خواهند کرد. این اقدام میتواند شامل تلاش برای جلوگیری از عبور نفتکشها از تنگه هرمز باشد؛ آبراه باریکی که حدود یکپنجم نفت خام دریایی جهان از آن عبور میکند. تحقق چنین سناریویی میتواند بلافاصله خریداران و فروشندگان را تحت تأثیر قرار داده و بازار جهانی نفت را با آشفتگی جدی مواجه کند.
مذاکرات ژنو و «گامهای احتیاطی» تولیدکنندگان
نمایندگان ایران و آمریکا روز پنجشنبه در ژنو سومین دور مذاکرات هستهای را برگزار کردند. با این حال، بزرگترین تولیدکنندگان نفت خاورمیانه اجرای برنامههای اضطراری را از هماکنون آغاز کردهاند تا دستکم در کوتاهمدت جریان عرضه نفت به مصرفکنندگان حفظ شود.
ریچارد برونز، مدیر بخش ژئوپلیتیک در شرکت مشاورهای انرژی اسپکتس، این اقدامات را «گامهای احتیاطی» توصیف کرده است؛ گامهایی برای اطمینان از اینکه شرکت آرامکوی عربستان و سایر تولیدکنندگان حتی در صورت سرایت تنشهای ژئوپلیتیک به بازار نفت، بتوانند عرضه به مشتریان را ادامه دهند.
تولیدکنندگان منطقه در تلاشاند با نزدیکتر کردن نفت به مراکز تقاضا، اثر هرگونه اختلال احتمالی را کاهش دهند. تمامی کشورهای حاشیه خلیج فارس برای عملکرد عادی اقتصاد خود به درآمدهای هیدروکربنی وابستهاند و هرگونه وقفه در صادرات میتواند تبعات اقتصادی گستردهای برای آنها به همراه داشته باشد.
افزایش صادرات ایران؛ ۵۰ درصد بالاتر از میانگین سهماهه
هرگونه تصمیم عربستان و امارات بهعنوان بزرگترین تولیدکنندگان اوپک برای افزایش تولید، بهدقت از سوی بازار رصد میشود. عربستان سال گذشته نیز پیش از حمله رژیم صهیونیستی به ایران رویکرد مشابهی در پیش گرفته بود. در آن زمان، ریاض اعلام کرد بشکههای اضافی صادرشده وارد بازار نشده و در عرضه رسمی به مشتریان لحاظ نمیشود.
ناظران بازار معتقدند موج اخیر افزایش صادرات، تکرار همان راهبرد از سوی کشورهای خلیج فارس است.
در این میان، ایران بهعنوان دیگر عضو اوپک نیز پیش از هرگونه حمله احتمالی، صادرات خود را افزایش داده است. بر اساس دادههای کپلر، بارگیری نفت خام و میعانات ایران در ماه فوریه به ۲.۲ میلیون بشکه در روز رسیده؛ رقمی که ۵۰ درصد بالاتر از میانگین سه ماه پیش از آن است.
این تحولات نشان میدهد بازار نفت در حال ورود به مرحلهای حساس است؛ مرحلهای که در آن تحرکات صادراتی، بیش از آنکه صرفاً اقتصادی باشند، رنگ و بوی راهبردی و پیشدستانه به خود گرفتهاند.
