گسترش نیوز: در روزهای اخیر، بازار لپتاپ در ایران به شدت دستخوش نوسان شده است و هر تکان کوچک نرخ دلار، به سرعت در برچسبهای قیمتی ویترینها خود را نشان میدهد. افزایش قیمت ارز و فشارهای وارداتی باعث شده کالاهایی که زمانی نسبتاً در دسترس بودند، امروز به کالایی لوکس و گرانقیمت تبدیل شوند. این تغییرات ناگهانی، هم خریداران و هم فروشندگان را در موقعیتی پرریسک قرار داده است.
کاهش قدرت خرید مردم یکی از پیامدهای مستقیم این روند است. خریداران که پیشتر میتوانستند با بودجهای متوسط، لپتاپهای مناسب برای کار یا تحصیل تهیه کنند، حالا مجبورند یا خرید خود را به تأخیر بیندازند یا به دنبال مدلهای کارکرده و جایگزینهای اقتصادیتر بروند. این شکاف میان توان مالی و قیمتها، فشار روانی قابل توجهی ایجاد کرده است.
همچنین رشد هزینههای واردات، مالیاتها و ریسک نگهداری کالا در فروشگاهها باعث شده فروشندگان قیمتها را با حاشیه امن بیشتری درج کنند. این موضوع منجر به ایجاد چرخهای افزایشی شده که نه تنها توقف ندارد، بلکه با هر موج ارزی جدید شدت میگیرد. در چنین شرایطی، بازار بیشتر شبیه یک صرافی کالا شده تا یک بازار متعارف مصرفی.
در بخش لپتاپهای حرفهای و گیمینگ، این وضعیت نمود بیشتری دارد. دستگاههایی با مشخصات رده بالا و صفحهنمایش بزرگ، حالا با قیمتی عرضه میشوند که برای بسیاری از کاربران غیرقابل دسترس است. تقاضای محدود و عرضه کم، این محصولات را به نقطهای رسانده که حتی خریداران معمولی کمتر جرات ورود دارند.
نماد بارز این جهش، لپتاپ MSI Raider ۱۸ است که حالا قیمت آن در بازار به حدود ۷۸۰ میلیون تومان رسیده است. جالب اینجاست که هزینه بیمه این دستگاه نیز ۱۲ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان اعلام شده است، رقمی که عملاً بخشی از هزینه نهایی مالکیت این لپتاپ را تشکیل میدهد و اهمیت آن را برای خریدار افزایش میدهد.
این افزایش قیمت در حالی است که سایر مدلهای محبوب نیز از این روند مستثنی نبودهاند. برای نمونه، لپتاپهای ایسوس با قیمت ۵۵۵ میلیون تومان، اپل ۵۳۴ میلیون تومان و اچپی ۳۷۹ میلیون تومان در بازار عرضه میشوند. این ارقام نشان میدهد فاصله بین مدلهای حرفهای و میانرده هر روز کمتر از گذشته نیست.
علاوه بر قیمت خرید، دسترسی محدود به این محصولات نیز باعث شده که مشتریان بیش از گذشته در انتخاب و تصمیمگیری خود محتاط باشند. بازار لپتاپ امروز آیینهای از محدودیتها و چالشهای واردات، تورم و فشارهای مالیاتی است که همه به یکباره خود را نشان میدهند.
کاهش قدرت خرید، به ویژه برای دانشجویان، برنامهنویسان و فعالان رسانهای، اهمیت ابزار کار را دوچندان کرده است. آنها برای حفظ بهرهوری خود ناچارند یا سرمایه بیشتری اختصاص دهند یا به گزینههای جایگزین و کارکرده روی بیاورند.
وجود چنین اختلاف قیمت بین مدلهای مختلف، باعث شده بازار به دو گروه اصلی تقسیم شود: گروه اول خریدارانی که توان مالی بالا دارند و گروه دوم نظارهگرانی که حتی نمیتوانند گزینههای میانرده را تهیه کنند. این شکاف، بازار را از حالت طبیعی و رقابتی خارج کرده است.
لپتاپ MSI Raider ۱۸ با قیمت ۷۸۰ میلیون تومان و بیمه ۱۲ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان، اکنون گرانترین محصول بازار محسوب می شود.
فروشندگان نیز در این میان با معضلی جدی مواجهاند. نگهداشتن موجودی با این قیمتها ریسک بالایی دارد، ولی فروش زیر قیمت قطعا به ضرر مالی منجر میشود. این توازن دشوار باعث کندی گردش کالا و کاهش نقدینگی در بازار شده است.
همچنین تقاضا برای لپتاپهای میانرده و اقتصادی مانند اچپی و ایسوس افزایش یافته، اما حجم محدود واردات و قیمت بالای خرید همچنان مانعی جدی است. خریداران برای تأمین بودجه مجبورند پساندازهای طولانیمدت یا خرید قسطی را در نظر بگیرند.
در نتیجه، رفتار مصرفکنندگان تغییر کرده و توجه بیشتری به ارتقای سختافزار لپتاپهای قدیمی یا خرید کارکرده شده است. این مسئله نشان میدهد که نیاز به فناوری از بین نرفته، اما دسترسی واقعی به محصولات جدید کاهش یافته است.
اگر روند رشد نرخ ارز و محدودیتهای وارداتی ادامه یابد، فاصله بین قیمت محصولات حرفهای و توان خرید مصرفکننده عمومی بیشتر خواهد شد. چنین وضعیتی میتواند تاثیر مستقیم بر بهرهوری، آموزش و حتی رقابتپذیری کاربران داشته باشد.
در صورت تمایل به پیگیری اخبار روز حوزه فناوری اطلاعات و آخرین تحولات قیمتی در بازار موبایل کشور، سرویس فناوری پایگاه خبری گسترش نیوز را دنبال کنید.
