نوسانات شدید نرخ ارز دوباره بازار مسکن را در وضعیت انتظار و نگرانی قرار داده و خریداران را با پرسش‌های تازه‌ای درباره زمان مناسب خرید، میزان ریسک و آینده قیمت‌ها روبه‌رو کرده است؛ وضعیتی که تصمیم‌گیری را بیش از هر زمان دیگری دشوار می‌کند.

بهای تولید مسکن در تهران بیش از ۶۱ درصد نسبت به سال گذشته افزایش پیدا کرده که «بیشترین تورم ساختمانی» از تابستان ۱۴۰۰ است. آمار رسمی از رشد قیمت مصالح‌ساختمانی و دستمزد کارگران این بخش نشان می‌دهد، سطح تورم نقطه‌ای طی ۳فصل سال جاری، مرتب صعودی بوده‌است. در فصل پاییز، قیمت آن دسته از نهاده‌های تولید ساختمان که «وارداتی» هستند یا تولید داخلی آنها به مواد اولیه وابستگی بالایی دارد، بین ۷۵ تا ۹۷درصد جهش پیدا کرد. این زلزله ارزی، حاشیه سود تولید مسکن را به لبه ورشکستگی شرکت‌ها نزدیک کرده است.

فاصله ۸۵۰ هزار واحد در حال ساخت با تعهد ۴ میلیونی، پرسش از عدم اجرای قانون جهش مسکن را جدی‌تر کرده است.

افزایش ناگهانی قیمت سیمان، فولاد و سایر نهاده‌های ساختمانی، شوکی تازه به بازار مسکن وارد کرده؛ شوکی که نه‌تنها سرعت ساخت‌وساز را کند کرده، بلکه بهای تمام‌شده هر مترمربع خانه را در مسیر جهشی جدید قرار داده است.

با نزدیک شدن به پایان زمستان ۱۴۰۴ و ورود به ماه اسفند، بازار مسکن تهران هنوز در تله رکود تورمی گرفتار است و چشم‌انداز روشنی برای تغییر وضعیت دیده نمی‌شود.

در حالی که بازار مسکن ایران زیر فشار تورم، رکود معاملاتی و کاهش قدرت خرید خانوار‌ها قرار گرفته، نوسانات شدید قیمت مصالح ساختمانی به یکی از اصلی‌ترین عوامل تشدید بحران ساخت‌وساز تبدیل شده است؛ وضعیتی که بسیاری از فعالان صنعت ساختمان آن را تهدیدی جدی برای تولید مسکن و اشتغال می‌دانند.

اجاره‌بهای مسکن در سال‌های اخیر به یکی از بزرگ‌ترین دغدغه‌های مستأجران تبدیل شده و زندگی روزمره بسیاری از خانوار‌ها را تحت فشار قرار داده است. بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که از ابتدای سال جاری تاکنون، نرخ اجاره در تهران بین ۲۰ تا ۵۰ درصد افزایش یافته و بیشترین فشار متوجه دهک‌های پایین و اقشار آسیب‌پذیر بوده است. این وضعیت در حالی رخ می‌دهد که با توجه به تورم حدود ۶۰ درصدی و عقب‌ماندن رشد بازار مسکن نسبت به دیگر شاخص‌ها، پیش‌بینی می‌شود که بازار اجاره در سال آینده با جهش قیمتی جدیدی روبه‌رو شود.

کاهش ۳۱.۸ درصدی صدور پروانه ساختمانی و افت ۲۰ همتی سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در بهار امسال، از تشدید رکود در ساخت‌وساز و تهدید آینده کل اقتصاد و معیشت خانوار‌های ایرانی حکایت دارد.

با تأخیر در تکمیل و تحویل واحدهای نهضت ملی مسکن، متقاضیان با فشار مالی، بلاتکلیفی و تغییر در برنامه‌ریزی زندگی مواجه شده‌اند؛ موضوعی که نگرانی‌ها درباره اجرای بزرگ‌ترین طرح مسکن‌سازی کشور را افزایش داده است.

بازار مسکن در نیمه شمالی تهران بار دیگر نشانه‌های جهش را بروز داده و از سایر مناطق پایتخت جلو زده است. داده‌هایی که از تحولات معاملات مسکن به دست آمده نشان می‌دهد هر زمان جریان خرید و فروش آپارتمان‌ها جان تازه‌ای می‌گیرد، مناطق مرفه‌نشین شهر سریع‌تر از سایر نقاط وارد فاز افزایش قیمت می‌شوند. این الگو طی حدود یک دهه گذشته بارها تکرار شده و شکاف قیمتی میان شمال و جنوب شهر را عمیق‌تر کرده است.