سخنگوی اتحادیه بنکداران مواد غذایی تهران با تأکید بر پایداری بازار و وفور کالاهای اساسی در ایام نوروز و شرایط «جنگ رمضان»، از ثبات قیمتها و کاهش تقاضای هیجانی در بازار خبر داد. حسین فرهادی با اشاره به فعالیت مستمر اصناف از نخستین روزهای سال ۱۴۰۵، اعلام کرد که بهدلیل پیشبینیهای راهبردی صورتگرفته پیش از آغاز درگیریها، ذخایر اقلام ضروری نظیر روغن، برنج و شکر در سطح مطلوبی قرار دارد. وی ضمن قدردانی از همراهی هوشمندانه مردم در پرهیز از خریدهای اضطراری، بر آمادگی کامل نهادهای نظارتی برای برخورد با هرگونه تخلف از طریق سامانههای ۱۲۴ و ۱۳۵ تأکید کرد.
مدیرکل بازرسی و مبارزه با قاچاق کالاهای مصرف سازمان حمایت تولیدکنندگان و مصرفکنندگان اعلام کرد: از ابتدای ماه مبارک رمضان تاکنون، بازرسیهای گستردهای از مراکز عرضه و توزیع کالا انجام شده که منجر به تشکیل ۱۶ هزار و ۴۶۰ پرونده با ارزش حدود ۵ هزار و ۹۲۴ میلیارد ریال شده است. این طرح نظارتی که تا ۱۵ فروردینماه ادامه دارد، بیشتر پروندهها را در حوزه گرانفروشی و کمفروشی شامل میشود. همچنین همزمان با عید نوروز، قیمت مرغ در بازار کاهش یافته و سهمیه آرد در استانهای مسافرپذیر افزایش پیدا کرده است.
این روزها با همزمانی شرایط جنگی، تعطیلات نوروز و محدودیتهای اینترنتی، اتفاقی آرام اما عمیق در حال رخ دادن است؛ اقتصادی که نه کاملاً تعطیل شده و نه مثل قبل کار میکند. نتیجه این وضعیت، فشار مستقیم بر زندگی مردم عادی است؛ از کارگر روزمزد تا مغازهدار محلی.
مجید موافق قدیری، عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی ایران و رئیس انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان، با هشدار نسبت به پیامدهای مستقیم بحرانهای ژئوپلیتیک بر امنیت غذایی، تأکید کرد که جنگهای امروزی فراتر از مرزها، مستقیماً «سفره مردم» را هدف گرفتهاند. وی با اشاره به تأثیرات «جنگ رمضان» و تنشها در تنگه هرمز بر زنجیره تأمین، از وقوع یک «طوفان کامل» در صنعت خوراک دام خبر داد که ناشی از جهش هزینههای حملونقل دریایی، انرژی و نوسان قیمت نهادههایی چون ذرت و سویا است. قدیری با بیان اینکه بیش از ۸۰ درصد مواد اولیه تولید غذا در منطقه وارداتی است، هشدار داد که به دلیل مسیر کوتاه انتقال هزینه از کارخانه به سفره، شوکهای جهانی ظرف چند هفته خود را در قیمت محصولات اساسی نظیر شیر، گوشت و تخممرغ نشان میدهند.
در فصل بهار و آغاز رسمی فعالیت فروشگاههای زنجیرهای از سوم فروردینماه، گزارشهای میدانی از بازار کالاهای اساسی نشاندهنده ثبات نسبی و روان بودن فرآیند تأمین و توزیع است. بررسیها حاکی از آن است که برخلاف دغدغههای اولیه در خصوص گوشت و مرغ به دلیل تعطیلی برخی کشتارگاهها، قفسههای فروشگاهی در اغلب نقاط شهر پر از محصولات پروتئینی بوده و کمبودی محسوس مشاهده نشده است. قند، شکر، روغن و برنج نیز با ذخیرهسازی پیش از نوروز و شبکه توزیع منسجم، بهخوبی در دسترس شهروندان قرار دارند؛ وضعیتی که همراه با رفتار منطقی مصرفکنندگان و عدم خریدهای هیجانی، فضایی آرام و بدون تنش را برای بازار ایجاد کرده است.
همزمانی تعطیلات نوروز با شرایط ویژه کشور و محدودیتهای اینترنتی، بازار کالاهای اساسی را وارد فاز جدیدی از نوسان کرده است؛ افزایش تقاضای احتیاطی، اختلال در زنجیره تأمین و نگرانی از آینده، باعث شده رفتار خرید خانوارها تغییر کند و نشانههایی از رشد تدریجی قیمتها در اقلام حیاتی به چشم بخورد.
منصور پوریان، رئیس شورای تأمین دام کشور، با تأکید بر ثبات قیمتها در بازار پروتئین، اعلام کرد که از ابتدای بازه زمانی جنگ و ایام نوروز، هیچگونه افزایش قیمتی در بخش گوشت گرم رخ نداده است. وی با اشاره به آغاز فعالیت کشتارگاهها از روز جمعه و ورود محصولات تازه به بازار از روز شنبه، از ذخیرهسازی استراتژیک ۸۲ هزار تن گوشت قرمز و مرغ در سردخانههای کشور خبر داد. به گفته وی، بارشهای مناسب سال جاری و حجم بالای واردات، موجب «پرشدگی بازار» و وفور عرضه دام زنده شده است که نویدبخش تداوم ثبات قیمتها در روزهای آتی خواهد بود.
یک کارشناس اقتصادی با تحلیل پدیده "خریدهای هیجانی" در شرایط بازدارندگی و تنشهای اخیر، بر تابآوری بالای شبکه توزیع و تولید داخلی تأکید کرد. حسین بلبلی، با مقایسه ساختار خردهفروشی ایران با کشورهای توسعهیافته، از استمرار فعالیت خطوط تولید و کفایت ذخایر استراتژیک کالا خبر داد. وی ضمن تشریح تفاوت واکنش بازار ایران نسبت به کشورهای اروپایی در بحرانهایی نظیر کرونا، از شهروندان خواست با مدیریت خرید و پرهیز از دامن زدن به شایعات، به ثبات بازار کمک کنند و بر ضرورت نظارت قاطع دولت بر مقابله با احتکار سوداگران تأکید ورزید.
رئیس اتحادیه فروشگاههای زنجیرهای کشور با تأکید بر ذخیرهسازی گسترده کالاهای اساسی، نسبت به تأمین مایحتاج عمومی در ایام تعطیلات پیش رو اطمینان خاطر داد. منصور خراسانی با اشاره به احتمال تعطیلی موقت برخی واحدها و کشتارگاهها، از توزیع مرغ منجمد و وفور اقلامی نظیر روغن و برنج در تمامی فروشگاهها خبر داد و تصریح کرد که تمهیدات لازم برای پیشگیری از هرگونه کمبود کالا در بازار اندیشیده شده است.
معاون برنامهریزی وزارت جهاد کشاورزی با اعلام قیمت مصوب ۲۷۴ هزار تومانی برای هر کیلوگرم مرغ گرم، از وضعیت پایدار تأمین نهادههای دامی و عدم نیاز به استفاده از ذخایر استراتژیک خبر داد. اکبر فتحی با تشریح جزئیات لغو محدودیتهای صادراتی که در روزهای نخست جنگ وضع شده بود، تأکید کرد که در حال حاضر صادرات تخممرغ، لبنیات و محصولات گلخانهای برای حمایت از تولیدکنندگان آزاد شده است، اما ممنوعیت صادرات سیبزمینی برای تنظیم بازار داخلی همچنان ادامه دارد.