بازار مسکن در سال‌های اخیر به یکی از دست‌نیافتنی‌ترین بازارها برای اقشار متوسط و جوانان تبدیل شده است. افزایش مداوم قیمت‌ها در شرایطی رخ داده که رشد دستمزدها فاصله قابل توجهی با رشد بهای مسکن داشته و همین موضوع، رویای خانه‌دار شدن را برای بسیاری از خانوارها به تعویق انداخته است.

در شرایطی که شکاف میان درآمد دهک‌های پایین و قیمت مسکن هر روز عمیق‌تر می‌شود، نقش تسهیلات بانکی در تأمین سرپناه برای اقشار کم‌درآمد به یکی از مهم‌ترین متغیر‌های تعیین‌کننده آینده بازار مسکن تبدیل شده است.

یک کارشناس بازار مسکن با اشاره به سابقه آماری بازار مسکن طی ۲۶ سال گذشته اظهار کرد: هیچ آمار رسمی و تأییدشده‌ای وجود ندارد که نشان دهد قیمت مسکن پس از رشدهای بالا، با ریزش ۲۰۰ درصدی یا حتی ۵۰ تا ۶۰ درصدی مواجه شده باشد.

زمانی که «زهران ممدانی» گام به کارزار انتخابات شهرداری نیویورک نهاد، یک وعده کلیدی را با صراحتی تمام مطرح کرد: «توقف کامل افزایش اجاره‌بها». اکنون این ستون استوار تبلیغاتی او، در آستانه مواجهه با توفانی از پیچیدگی‌های اقتصادی است؛ عواملی که بحران عدم استطاعت مسکن در نیویورک را بیش از پیش شعله‌ور کرده‌اند.

جهش کم‌سابقه هزینه ساخت مسکن در سایه تورم بالای مصالح ساختمانی، معادلات بازار را به هم زده و همزمان با رکود معاملاتی، موج تازه‌ای از عقب‌نشینی سازندگان را رقم زده است؛ وضعیتی که می‌تواند عرضه واحد‌های جدید را بیش از پیش محدود کند.

افزایش چشمگیر قیمت مسکن در شهر‌های حومه تهران، بازار املاک پرند و پردیس را به کانون تازه تقاضا تبدیل کرده؛ جایی که رشد بهای واحد‌های مسکونی طی ماه‌های اخیر حتی از شتاب افزایش قیمت در پایتخت نیز پیشی گرفته و مسیر جدیدی برای سرمایه‌های سرگردان گشوده است.

نگرانی کارگران برای تأمین مسکن در شرایط افزایش هزینه‌های زندگی و بحث‌های مربوط به مبلغ حق مسکن، بار دیگر موضوع امنیت شغلی و معیشتی این قشر را به یکی از مهم‌ترین چالش‌های اجتماعی کشور تبدیل کرده است.

در حالی که برخی تصور می‌کنند با مهار یا نوسان نرخ ارز، بازار مسکن نیز آرام می‌گیرد، یک کارشناس هشدار می‌دهد چسبندگی قیمت مسکن به دلار از سال ۱۴۰۰ تضعیف شده و تحلیل این بازار صرفاً با عینک ارزی می‌تواند تصمیم‌های پرهزینه و حتی شوک‌آور برای خریداران رقم بزند.

در شرایطی که رشد قیمت مسکن با توان مالی خانوار‌ها هم‌خوانی ندارد، کارشناسان معتقدند بدون طراحی و تخصیص وام‌های مسکن معقول، بلندمدت و کم‌بهره از سوی دولت، دسترسی اقشار متوسط و جوانان به خانه‌دار شدن بیش از پیش دور از دسترس خواهد شد.

بازار مسکن منطقه ۱۸ تهران در هفته‌های اخیر شاهد جهش ملایم، اما محسوس قیمت‌ها و کاهش نسبی تعداد واحد‌های عرضه‌شده برای فروش بوده است. داده‌های میدانی نشان می‌دهد در بازه یک‌ماهه گذشته، قیمت پیشنهادی مسکن در این منطقه حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد افزایش یافته و کف قیمت هر مترمربع نیز نزدیک به ۱۵ میلیون تومان بالاتر رفته است. همزمان، محدودتر شدن فایل‌های فروش در کنار تقاضای مصرفی برای واحد‌های کوچک‌متراژ، موجب شده معاملات نسبت به ماه‌های قبل اندکی فعال‌تر به نظر برسد.