نماینده مشهد و طراح نامه ساخت سلاح هستهای در مجلس، جزئیات نامه جمعآوری شده با بیش از ۷۰ امضا را تشریح کرد و تأکید کرد این اقدام صرفاً برای بررسی دکترین دفاعی کشور و ارتقای بازدارندگی در سطح منطقه است، نه آغاز تولید سلاح هستهای. حجتالاسلام حسنعلی اخلاقی امیری گفت: «نامه به شورای عالی امنیت ملی ارسال شده و بررسی نتایج آن به رهبر انقلاب ارائه خواهد شد.»
با شکست پیشنویس مشترک چین و روسیه برای تمدید ششماهه قطعنامه ۲۲۳۱، شش قطعنامه تحریمی پیش از برجام بهطور خودکار بازگشته و پرونده ایران دوباره در سطح بینالمللی به «فاز فشار حداکثری» بازگشت. این تحریمها که عمدتاً بر برنامه هستهای و شبکه مالی ایران تمرکز دارند، اگرچه نفتی نیستند، اما آثار اقتصادی، حقوقی و سیاسی ملموسی خواهند داشت.
بررسی تاریخچه پرونده هستهای ایران نشان میدهد که برخلاف ادعاهای اخیر محمود احمدینژاد، بخش اعظم قطعنامههای تحریمی شورای امنیت در دوره ریاستجمهوری او صادر شد و تصمیمات دولتش نقش مستقیم در تشدید بحران و ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت داشت.
در پی اقدام جنجالی تروئیکای اروپایی در فعالسازی مکانیسم «اسنپبک» و بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل علیه ایران، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، خواستار گفتوگوهای مستقیم با تهران شد. این درخواست در حالی مطرح میشود که ایران این اقدام را غیرقانونی خوانده و متعهد به پاسخگویی شده است.
با فعالسازی قریبالوقوع مکانیسم ماشه در ۶ مهر، تحریمهای سازمان ملل علیه ایران بازمیگردد. سیدجلال دهقانی فیروزآبادی، استاد روابط بینالملل، معتقد است ایران با تغییر دکترین هستهای و تقویت دیپلماسی اجبار در کنار مذاکره و مقاومت میتواند قدرت چانهزنی خود را در برابر آمریکا افزایش دهد و از سایه تحریم و جنگ خارج شود.
رئیسجمهور ایران در مصاحبه با فاکسنیوز تأکید کرد که تهران به پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای متعهد است، هرگز به ساخت سلاح هستهای نزدیک نشده و اتهامات مربوط به تحریک تروریسم را تبلیغات اسرائیلی بیسند دانست.
اتهامات نقض حریم هوایی کشورهای اروپایی توسط روسیه، تنشها میان مسکو و ناتو را به اوج رسانده است. دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، این اتهامات را «بیاساس» خواند و اظهارات مقامات غربی درباره سرنگونی هواپیماهای روسی را «غیرمسئولانه» و دارای «پیامدهای خطرناک» دانست. در حالی که ناتو و کشورهای اروپایی از واکنش قاطع سخن میگویند، آیا آسمان اروپا به صحنهای برای درگیریهای جدید تبدیل خواهد شد؟
در پی اقدام سه کشور اروپایی برای احیای تحریمهای شورای امنیت علیه ایران، وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران سفرای خود در آلمان، فرانسه و انگلیس را برای مشورت به تهران فراخواند.