کدخبر: 90856

مهارت‌های عمومی و ضروری برای معلم

الهام سلیمی – کارشناس آموزش

قبل از آنکه از مهارت‌های لازم برای حرفه ی معلمی سخن بگوییم باید بدانیم که معلم بودن جدا از شغل و حرفه ای جهت کسب درآمد و گذران زندگی یک هدف عالی و یک عشق درونی است که به دیدگاه شخصی معلم و عقاید و علایق وی برمی‌گردد. معلم واقعی می داند که سرنوشت انسان، جامعه و در ابعاد وسیع کشور در دستان اوست. اندیشه، فکر و روح انسانی در قالب یک کودک پاک که به تازگی پا به اجتماع گذاشته و با دنیای واقعی روبرو می‌شود و می‌خواهد آن را ضبط و کشف کند با مدرسه و کلاس درس و معلم روبروست.

پس باید بداند مسئولیت خطیری بر عهده دارد و کوچک‌ترین خطایی در تعلیم و تربیت انسان اثرات محسوس و گاه برگشت ناپذیری در ابعاد وسیع به جای خواهد گذاشت. چیزی که از آن به عنوان اثر پروانه ای یاد می‌شود. شخصیت یک کودک از زمان بدو تولد تا سنین ۶ تا ۸ سال شکل می‌گیرد و بعد از آن شروع به گسترش دنیای مطلوب و نامطلوب خود با دریافت از محیط و اطرافیان خواهد کرد.

 بعد از پدر و مادر، معلم و دوستانش الگو و منبع و مرجع او برای شناخت و یادگیری دنیای بی‌انتهای اوست. همه ما بعد از گذشت سال‌های متمادی هنوز خاطرات کوچک و لطیفی از اولین روزهای مدرسه و اولین معلممان داریم. حتی گاهی یک حرکت کوچک و یک لبخند و نوازش معلم و یا برعکس خشم و اخم او در ذهن ما به وضوح و پررنگ ثبت و ضبط شده اند و این نشان از تاثیرپذیری بسیار بالای کودکان در سنین ابتدایی از محیط اطراف و به خصوص معلم دارد.  

با توجه به این مهم بعد از علاقه و هدف متعالی شخصی که، تدریس را انتخاب می‌کند، او باید با علم روانشناسی کودک و روانشناسی یادگیری سنین ابتدایی، آشنایی اکادمیک و تجربی و یا ضمنی داشته باشد. یا در کمترین سطح توانایی برقراری ارتباط موثر با کودکان را دارا باشد.
 
خصوصیاتی که از ویژگی‌های اصلی و ضروری یک معلم برای تدریس است ، شامل سلامت ابعاد مختلف شخصیت از جنبه های جسمی، روانی، فرهنگی، عاطفی، اجتماعی، اخلاقی، رفتاری و… است.

خصوصیات فوق در آموزش و پرورش کودکان تأثیر مستقیم دارد. همچنین ظاهر بی‌آلایش و ساده‌ معلم می‌تواند الگوی رفتار مورد پسند دانش‌آموز واقع شود. سلامت بینایی و شنوایی، سلامت دست و پا، ظاهر آراسته و منظری خوش درشان معلمی، سلامت روانی، سلامت اجتماعی از جمله فاکتور های ظاهری مهم به شمار می‌آیند.
 
 اینکه بگوییم یک معلم باید زیبایی ظاهری و بصری داشته باشد و شیک پوش و به روز باشد اگرچه بی‌تاثیر در جذب و علاقه مندی دانش آموزان نیست اما شرط کافی معلم خوب نیست. او باید بتواند با دنیای کودکان در سنین مختلف ارتباط برقرار کرده، وارد دنیای آنها شود و خود کودک درون فعالی داشته باشد. باید با انرژی با تحرک و به دور از خمودی و کسالت در کلاس درس حاضر شود.

 در عین حال جایگاه مرجع و قدرت خود را به عنوان یک رهبر کاریزماتیک در برقراری نظم و عدالت و حل و فصل اختلافات و درگیری های بین فردی را دارا باشد و به نحوی کلام او حجت و رفتارش در عین آموزش تربیتی دانش آموز، مرجع و الگوی کامل و بی نقص شاگردان باشد.
 
بی‌شک و به تنهایی ۷۰ درصد از عوامل تدریس را معلم تشکيل می‌دهد. معلم می‌تواند ضعف وسایل آموزشی، کتب درسی، فضای فیزیکی کلاس و سایر نواقص را جبران کند و با الگوی اخلاق و رفتار خود انگیزه به تحصیل را در فراگیران ایجاد کند.

آموزگاری از نظر علمی قوی‌تر است که به روش‌های ارائه محتوا و چگونگی برقراری ارتباط مسلط باشد. معلم باید از نظریه‌های جدید ارتباطی، دانش جدید روان شناسی، روان شناسی تدریس و یادگیری، روان شناسی اجتماعی و… آشنا باشدتا ویژگی‌های خاص طبقات اجتماعی شاگردان را تا حدودی بشناسد و با توجه به شناخت و ویژگی‌های فردی و اجتماعی آنان به برنامه‌ریزی فعالیت‌های آموزشی بپردازد.
علاوه بر دانش مفهومی و محتوایی دروس و تسلط کافی بر روش ها و فنون تدریس، انتخاب روش تدریس آموزگار باید متناسب با اصول آموزش و پرورش و خصوصیات شاگردان باشد. معلمان باید قادر به انطباق شیوه های تدریس خود با نوع یادگیری دانش آموزان، رفتارهای شان در کلاس درس، طرح درس ها و مانند اینها باشند.

با توجه سرعت بالای تغییرات زندگی امروزه در جنبه های مختلف، توانایی انطباق پذیری برای هر معلمی بسیار ضروری است؛ چه معلم عصر جدید باشید و یا نباشید. با توجه به تعریف ژان پیاژه روانشناس سوییسی از هوش که آن "میزان انطباق پذیری با محیط تعریف کرده"، به عنوان معلم هر چه انطباق بهتری با شرایط مختلف داشته باشید، طبیعتا معلمان باهوش تری هم هستید.

در اخر اینکه آموزش و پرورش کلید تغییر مسیر جهانی است؛ و اگر بخواهیم تغییری در زندگی اجتماعی به وجود آوریم باید از مدرسه آغاز کنیم و اگر بخواهیم تغییری را از مدرسه شروع کنیم، بی تردید باید از معلم شروع کنیم و مهم اینکه هیچ اصلاحی نمی‎تواند بدون همکاری و مشارکت فعال آموزگاران موفق شود.

اخبار مرتبط

نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید