درآمدزایی با توسعه گردشگری کویر

سیدرضا بهادری / راهنمای گردشگری یزد

یزد، به عنوان نخستین شهر تاریخی ایران و بیست‌ودومین اثر تاریخی کشور در فهرست میراث‌جهانی یونسکو به ثبت رسید. علت این اتفاق را می‌توان در محافظت و نگهداری اهالی و شهروندان یزد از بافت تاریخی، خانه‌های قدیمی و آثار باستانی این شهر دانست. البته این حساسیت و محافظت از میراث‌فرهنگی به‌تدریج در میان شهروندان یزد ایجاد شد.

ماجرا از آنجا نشات می‌گیرد که حدود ۱۵ سال پیش تلاش عده‌ای سودجو برای تخریب خانه‌های تاریخی و قدیمی یزد و تبدیل این خانه‌ها به آپارتمان‌های چند طبقه و لوکس با هدف کسب سود بیشتر دامنه زیادی پیدا کرد. یادگار آن نیز در مناطق تاریخی و بافت تاریخی یزد موجود است و به ناگهان در بین خانه‌های تاریخی ساختمان‌های مدرن و نوساز به چشم می‌آیند. اما این روند چندان تداوم نداشت و شهروندان یزد به‌تدریج متوجه شدند خانه‌های تاریخی در حکم چاه نفت برای آنها هستند و گردشگری در این شهر گردشگرپذیر به دلیل وجود بافت تاریخی و آثار باستانی رونق یافته و درآمدزایی این صنعت به دلیل میراث‌فرهنگی یزد است.

بنابراین مردم یزد تلاش می‌کنند تا هرچه بهتر از آثار باستانی خود محافظت کنند؛ هرچند این امر در تمامی استان یزد صادق نیست. اگرچه شهر یزد یکی از شهرهای توسعه‌یافته گردشگری در کشور به شمار می‌رود، اما باید گردشگری پایدار در استان یزد نیز رخ دهد و این امر ممکن نیست مگر با توسعه گردشگری در مناطق بومی، روستاها و شهرهای کوچک استان یزد. یکی از راه‌های رونق گردشگری در استان یزد همچون شهر یزد، محافظت از آثار باستانی این استان است، ۳۵۰۰‌ اثر تاریخی استان یزد ثبت ملی نشده و حریم حفاظت ندارند، باید تلاش شود با ثبت ملی و تعیین حریم حفاظت از آنها محافظت کرد.

هرچند تعداد آثار تاریخی استان یزد بیش از ۵ هزار اثر بوده و محافظت از آنها بسیار مشکل است اما باید برای مرمت و بازسازی تمامی آثار باستانی کوشش کرد.از سویی دیگر بسیاری از خانه‌های تاریخی و مکان‌های باستانی یزد که بازسازی شده‌اند به دلایلی کارشناسی نشده‌اند و بازسازی و تغییر کاربری انجام‌شده در آنها هویت تاریخی این آثار را تغییر داد. اکنون به جز اداره کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان یزد و نهادهای دولتی متولی میراث‌فرهنگی و گردشگری در این استان انجمنی به نام حامیان گردشگری پایدار استان یزد تشکیل شده که در حفظ و مرمت آثار باستانی و رونق گردشگری در تمامی مناطق استان یزد تلاش می‌کند. همانگونه که مردم یزد از گردشگری تاریخی شهر خود سود می‌برند مردم دیگر مناطق استان یزد نیز حق دارند شاهد رونق گردشگری بوده و در درآمدزایی آن سهیم باشند.