حرمت شکنی علیه دولت؛ تابعی از توسعه نیافتگی سیاسی

هجمه ها علیه دولت و شخص رییس جمهوری علاوه بر استمرار به وضعیتی بی حد و مرز رسیده که این شرایط به باور برخی ناظران بر تمرکز دولت برای عملیاتی سازی برنامه های آن اثرگذار خواهد بود؛ فرایندی که می توان ریشه های آن را در توسعه نیافتگی سیاسی جست وجو کرد.

به گزارش پایگاه خبری گسترش به نقل از ایرنا، دولت یازدهم در دوره فعالیت چهارساله خود با انواع نقد، مخالفت، سیاه نمایی، هجو، توهین، تخریب و اتهام روبرو بوده است. در این میان، شخص رییس جمهوری آماج موجی از هتاکی ها قرار گرفته که در دوره پس از انتخاب مجدد «حسن روحانی» به ریاست جمهوری، این روند شدت یافته است. این وضعیت، نگرانی هایی را در افکار عمومی و نزد فعالان سیاسی به وجود آورده است. از دید برخی از آنان، ادامه این حمله ها در درازمدت، نوعی آشفتگی سیاسی و روانی در جامعه ایجاد می‌کند و نتیجه این آشفتگی تضعیف جایگاه دولت،کند شدن مسیر توسعه، فاصله گرفتن از چشم اندازهای برنامه ریزی شده و بی اعتمادی مردم به مسوولان خواهد بود. در شرایط آشفته سیاسی، بحران های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ثبات جامعه را تهدید می کند و در این میان، نهاد دولت به عنوان مسوول برقراری ثبات، بیش از دیگر نهادها زیر فشار خواهد بود. اکنون دولت یازدهم در پایان کار خود و دولت دوازدهم در آستانه فعالیت با هجمه های فراوان روبرو است اما بحران سازی برای دولت ها از سوی جریان های تندرو، پیشینه طولانی دارد. دولت اصلاحات هم بین سال ها 76 تا 84 با انواع بحران سازی رادیکال های هر دو جریان سیاسی روبرو بود. به منظور ریشه یابی دلایل انتقادهای تند یا هتاکی به دولت و تبعات آن و نیز بررسی روند حمله به منتخبان مردم در سال های گذشته، گروه پژوهش و تحلیل خبری ایرنا با «رسول منتجب نیا» قائم مقام حزب اعتماد ملی، «حسین کمالی» وزیر کار و امور اجتماعی دولت های سازندگی و اصلاحات و «محمد علی ابطحی» معاون پارلمانی رییس دولت اصلاحات به گفت وگو نشسته است. **توسعه نیافتگی سیاسی؛ ریشه توهین ها به رییس جمهوری حسین کمالی وزیر اسبق کار و امور اجتماعی، ریشه بداخلاقی های سیاسی در جامعه ایران را توسعه نیافتگی سیاسی دانست و بیان داشت: نوع رفتارهای صورت گرفته نشانگر توسعه نیافتگی شرایط سیاسی در کشور است. اگر توسعه یافته بودیم، می توانستیم دوستانه و مسالمت آمیز و مودبانه رفتار کنیم، در امر سیاسی بهتر مشارکت جوییم و از انتقادها برای ساختن کشور استفاده کنیم. عصبانیت تندروها از رای مردم همان نشانه توسعه نیافتگی سیاسی در کشور است. باید به این باور رسید که مردم در هر مقطعی به یک جریان خاصی اقبال نشان می دهند، پس وقتی خود را در معرض رای مردم قرار می دهیم پذیرفته ایم که در یک بازی سیاسی دموکراتیک هستیم و نباید قواعد بازی را به هم زد. برای اثبات و نفی هر موضوعی باید دلایل و منطق قوی ارائه داد. هتاکی به نام نقد، در دنیای کنونی جایی ندارد. چنین روش هایی پیش از این هم تجربه شده اما نتیجه ای برای کشور نداشته است. مردم به این نوع روش های سیاسی نگاه مثبتی ندارند. دبیر کل «حزب اسلامی کار» درباره بهره جویی از عنوان منافع ملی برای اهداف سیاسی به خبرنگار ایرنا گفت: شاید برخی از افرادی که به نام دفاع از کشور و منافع ملی به دولت حمله می کنند، واقعا نگران منافع کشور باشند اما آنچه مسلم است، روش ابراز این نگرانی صحیح نیست. روش های خشونت آمیز دقیقا در جهت مخالف منافع ملی عمل می کند. ادامه این هتاکی ها سنت نامطلوبی را در جامعه ایجاد می کند که هم دشمنان خارجی را جری می کند و هم در داخل برای هیچ جریانی مناسب نخواهد بود. امیدواریم این توهین ها تاثیری بر عملکرد دولت نداشته و مسوولان دولتی را از مدار عقلانیت خارج نکند. **سنگینی رسالت حامیان دولت منتجب نیا درباره نوع واکنش دولت و حامیان اعتدال به تندروی و توهین ها معتقد است بار اصلی پاسخگویی به این حملات بر عهده رسانه های حامی دولت است. وی به پژوهشگر ایرنا گفت: یکی از اهداف مهم حمله کنندگان مشغول ساختن فکر و حواس دولت به امور جزیی و حاشیه ای است. مخالفان در تلاشند تا فکر و اعصاب اعضای دولت را بهم بریزند و آنها را از برنامه ریزی درست برای کشور بازدارند. هتاکان به دولت معمولا به فکر کشور و مردم و منافع ملی نیستند بلکه تنها موضوع مهم برای این عده از میدان به در کردن رقیب به هر قیمتی است. آنچه میان این هجمه ها مهم است ادامه قدرتمند کار دولت است. دستگاه اجرایی ضمن پاسخگویی معقول به انتقادات که ممکن است برخی از آنها هم به حق و درست باشند، از کار اصلی خود غافل نشود و در این بازی ها حضور نیابد. این فعال سیاسی در ادامه با اشاره به نقش حامیان دولت دربرابر تخریب ها اظهار کرد: هواداران رییس جمهوری باید مراقب باشند که نقض غرض نکرده و به کشور و دولت آسیب نزنند. کسی که مسوولیتی ندارد می تواند راحت تر به هجمه ها پاسخ دهد. حامیان دولت با توجه به اطلاعات و با منطق و استدلال، درباره توهین ها به رییس جمهوری روشنگری کنند. صاحبان قلم و بیان که مسوولیت اجرایی ندارند نباید ساکت باشند. پاسخ به هجمه ها کار هواداران دولت است تا دستگاه اجرایی از مسوولیت اصلی خود باز نماند. این استاد دانشگاه افزود: به نظر می رسد توهین کنندگان به رییس جمهوری از رای مردم عصبانی و ناراحت اند. هرچند مردم نسبت به نیت آنها آگاه هستند اما نهادهای ناظر و قوه قضاییه هم باید با توهین کنندگان به ریییس جمهوری برخورد جدی داشته باشند. قبل از ورود دولت به بحث شکایت و با توجه به مشهود بودن جرم؛ از قوه قضاییه انتظار می رود این قبیل بی حرمتی ها به رییس دولت را بی پاسخ نگذارد. **حجم حمله ها قابل قیاس با هیچ دوره ای نیست ابطحی درباره حجم انتقادات و حمله به دولت اعتدال در مقایسه با دولت اصلاحات گفت: این حجم از هتاکی ها و حمله ها به دولت و رییس جمهوری قابل قیاس با دوران اصلاحات نیست و حمله ها به دولت روحانی تندتر است. در دوران اصلاحات، رییس جمهوری وقت و دولتمردان، منتقدان سیاسی داشتند که چون با هویت فعالیت می کردند برای منافع ملی کشور آسیب زا نبودند. در دولت کنونی، حرمت ها و مرزها شکسته شده است و عملا هویت هتاکان چندان مشخص نیست. اصول اولیه انتقاد و حریم اخلاق و ادب در بسیاری از انتقادها رعایت نمی شود. در دوران اصلاحات آقای خاتمی به عنوان رییس دولت و آقای ناطق نوری در مقام رییس مجلس رقبای جدی در عرصه سیاست بودند اما مجلس بهترین همکاری را با دولت داشت. بنابراین این هتاکی ها علیه دولت روحانی به مراتب تندتر از دولت اصلاحات است. رییس دفتر رییس جمهوری دوره اصلاحات درباره دلایل تشدید حمله ها به دولت مستقر گفت: شاید یکی از دلایل تشدید این حملات گسترش ابعاد جامعه و ابزارهای اطلاعاتی و ارتباطاتی است، به گونه ای که امکان ابراز نظر در هر حیطه ای را به همه می دهد و به این ترتیب مرز بین نقد و فحاشی گسترده شده و منتقد و هتاک را به سادگی نمی توان تمیز داد. در شرایط کنونی تصوری برای کاهش حملات علیه دولت وجود ندارد گویا مخالفان تندرو همین مسیر را علیه دولت در چهار سال آتی نیز ادامه خواهند داد.