نماد «صلح و دموکراسی ایران» جهانی شد

با ثبت شهر تاریخی یزد، نخستین پرونده یک شهر تاریخی ایران در فهرست جهانی به ثبت می‌رسد.

به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه «گسترش تجارت» نوشت: به همراه ثبت جهانی یزد ۲۰ اثر باستانی در این شهر و بیش از هزار خانه تاریخی نیز به ثبت جهانی رسیده‌اند. باغ دولت‌آباد، میدان امیرچخماق، بازار بزرگ یزد، مجموعه جهانی زرتشتیان یزد، مسجد جامع یزد، گذر فرهنگی تاریخی فهادان، مجموعه فرهنگی تاریخی شاه طهماسب، مجموعه فرهنگی تاریخی شاه‌ابوالقاسم، مجموعه تاریخی کوشک‌نو و مجموعه تاریخی میدان خان از جمله آثاری هستند که در پرونده یزد به یونسکو ارسال و با ثبت جهانی آنها موافقت شده است.

به گفته کارشناسان، پرونده ثبت جهانی یزد بزرگترین پرونده ایران در یونسکو بوده و از ۹ سال پیش مطرح شده است، اما رئیسان سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری همواره هراس داشتند که این پرونده به سرانجامی نرسد و آن را به یونسکو ارائه نمی‌کردند تا اینکه مسعود سلطانی‌فر، رئیس پیشین سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری پرونده یزد را در مرداد ۹۳ برای ثبت جهانی در یونسکو نامزد کرد و اکنون این پرونده به نتیجه مثبت رسیده و پس از در ۲ روز که یکی از طولانی‌ترین جلسات یونسکو بوده یزد به عنوان تاریخی‌ترین بافت شهری و شهر خشت و گلی دنیا به ثبت جهانی رسیده است.

یزد دارای ۲ هزار هکتار بافت تاریخی است که ۷۵۵ هکتار آن به ثبت ملی و ۲۰۰ هکتار از این بافت تاریخی به ثبت جهانی رسیده است. از سویی دیگر استان یزد دارای ۵۰۰۰اثر تاریخی و باستانی است که ۱۵۰۰اثر آن به ثبت ملی رسیده و ۳ هزار و ۵۰۰ اثر بدون حریم حفاظت و ثبت ملی به حال خود رها شده‌اند. با وجود ثبت جهانی یزد این خطر وجود دارد که مدیران میراث فرهنگی دیگر آثار تاریخی را همچنان به حال خود رها کنند و در مرمت و بازسازی این ۳۵۰۰اثر تاریخی کوتاهی کنند. از سویی دیگر با ثبت جهانی یزد این شهر که در مسیر کلاسیک گردشگری قرار داشته و از دیرباز میزبان گردشگران خارجی بسیاری بوده، نیاز به تکمیل زیرساخت‌هایی همچون هتل‌های ۵ ستاره، بهبود وضعیت جاده‌ها و فعالیت ایرلاین‌های مختلف بین‌المللی است.

ثبت بزرگترین پرونده ایران در یونسکو

به گفته کارشناسان گردشگری در استان یزد، پرونده ثبت جهانی یزد بزرگترین پرونده ایران در یونسکو بوده که از ۹ سال قبل مطرح شده، اما روسای سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری به دلیل ریسک بالای این پرونده از مطرح کردن آن به یونسکو هراس داشتند و سرانجام مسعود سلطانی‌فر رئیس وقت این سازمان در مرداد ۹۳ آن را به یونسکو ارائه کرد و به همراه ثبت جهانی یزد ۲۰ اثر تاریخی و بیش از هزار خانه تاریخی این شهر نیز به ثبت جهانی رسید.

مصطفی فاطمی، مشاور مدیرکل اداره میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان یزد در گفت‌وگو با «گسترش تجارت» گفت: برای نخستین بار است ایران ثبت جهانی یک شهر را به عنوان قدیمی‌ترین بافت تاریخی در یونسکو تجربه می‌کند و برای نخستین بار در یونسکو به همراه ثبت جهانی یک شهر زنده، ۲۰ اثر را به ثبت جهانی می‌رساند.

فاطمی با اشاره به اینکه پرونده ثبت جهانی یزد بزرگترین پرونده ایران در یونسکو به شمار می‌رفته، بیان کرد: جلسه بررسی پرونده ثبت جهانی یزد ۲ روز به طول انجامید و یکی از طولانی‌ترین جلسه‌های یونسکو نیز به شمار می‌رفت که با اجماع و آمادگی خوب مسئولان ایرانی حاضر در جلسه به نتیجه مثبت و ثبت جهانی یزد منجر شد.

فاطمی درباره اینکه پس از ثبت جهانی یزد در یونسکو این شهر به ثبت جهانی خواهد رسید، بیان کرد: پس از این کار ما در یزد بسیار سخت خواهد بود و به طور حتم با افزایش حضور گردشگران خارجی روبه‌رو خواهیم شد. در نتیجه به منظور خدمات‌رسانی بهتر به آنها باید امکانات یزد را بهبود داده و ظرفیت مکان‌های اقامتی این شهر را افزایش دهیم. همچنین زیرساخت‌های گردشگری شهر یزد باید کامل شده، هم تعداد هتل‌های ۵ ستاره افزایش و سامانه حمل‌ونقل شهری و جاده‌ها و راه‌های دسترسی به یزد باید بهبود یابند. مدیران شهری در این زمینه تصمیم‌هایی گرفته‌اند و برنامه‌هایی برای بهبود حمل‌ونقل و مبلمان شهری در نظر گرفته‌اند که در یک فاصله زمانی ۲ ساله آنها را به اجرا در می‌آورند.

یزد، آخرین سنگر بافت تاریخی ایران

فاطمی درباره اینکه نباید ۳۵۰۰اثر تاریخی ثبت ملی نشده که بسیاری از آنها در حال تخریب هستند را به حال خود رها کرده و تنها به آثار ثبت جهانی شده یزد توجه کنند، اظهار کرد: در سال‌های گذشته همواره تلاش کرده‌ایم آثاری که از این استان به ثبت ملی می‌رسند را افزایش دهیم و به عقیده من یزد آخرین سنگر ایران در زمینه بافت‌های تاریخی است، زیرا شهرهایی مانند شیراز، اصفهان، کرمان و تهران بافت تاریخی بسیار زیبایی داشته‌اند که به مرور زمان و در اثر بی‌توجهی آنها را از دست داده‌اند.

فاطمی افزود: استان یزد یک استان تاریخی بوده و آثار باستانی و تاریخی آن از همه استان‌ها بیشتر است به همین دلیل با وجود ثبت ملی هزار و ۵۰ اثر و تلاش برای مرمت و بازسازی بسیاری از آثار تاریخی همچنان آثار تاریخی بسیاری بدون ثبت ملی و حریم حفاظت مانده‌اند. با این همه در سال‌های اخیر اقدامات خوبی در زمینه حفاظت از آثار تاریخی یزد انجام شده هرچند کاستی‌هایی در حفاظت از آثار تاریخی وجود داشته، اما تلاش‌ها برای ثبت ملی، تعیین حریم و حفاظت از آثار تاریخی ادامه دارد. از این به بعد وظیفه ما در پاسداری از یزد سخت‌تر می‌شود و امیدوارم حافظان خوبی برای این شهر و استان تاریخی باشیم.

ثبت نمادصلح ودموکراسی

به گفته کارشناسان میراث فرهنگی یزد، این شهر نماد صلح و دموکراسی کشور است زیرا مسلمانان، یهودی‌ها و زرتشتیان سالیان طولانی در کنار یکدیگر با صلح و دوستی زندگی کرده‌اند. بنابراین مطرح شدن یزد به عنوان یک شهر تاریخی که آثار باستانی مسلمانان، زرتشتی‌ها و یهودیان در کنار یکدیگر واقع شده و همواره پیروان ادیان مختلف به طور مسالمت‌آمیز و بدون هیچ جنگی در کنار هم زندگی کرده‌اند ابزاری مناسب برای مبارزه با ایران هراسی و نمایاندن چهره حقیقی ایران و صلح دوستی مردمان این کشور است.

امیر ترقی‌نژاد، فعال میراث فرهنگی در گفت‌وگو با «گسترش تجارت» گفت: یزد یک استان تاریخی است و شاهد این مدعا آنکه این استان دارای ۵ هزار اثر تاریخی است که هزار و ۵۰۰ اثر از آن به ثبت ملی رسیده، اما دیگر آثار به دلیل فراوانی تعداد هنوز به ثبت نرسیده‌اند که سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری باید ثبت ملی این آثار را در اولویت قرار دهد.

او افزود: یزد علاوه بر دارا بودن آثار باستانی متعدد و بافت تاریخی، شهر صلح و اندیشه است. در این شهر در طول تاریخ مسلمانان، یهودی‌ها و زرتشتی‌ها در کنار یکدیگر در صلح و آرامش زندگی می‌کنند و نمونه‌ای از دموکراسی در ایران است. به عنوان نمونه مسجد جامع کبیر یزد که در قلب بافت تاریخی یزد واقع شده در کنار آب انبار کلیمیان و آب انبار کنیسه‌های یهودیان قرار گرفته و این خود مدرکی تاریخی است از دموکراسی و همزیستی که سال‌های طولانی بین مذاهب مختلف در یزد وجود داشته است. از نمونه‌های آبادانی مذاهب مختلف؛‌ انواع آب انبارها، پروژه‌های خیریه، قنات‌ها و بناهای باستانی به یادگار مانده از پیروان هر مذهب است.

ترقی‌نژاد با اشاره به اینکه نشان دادن صلح و دموکراسی یزد به جهانیان راهکاری مناسب برای مبارزه با ایران هراسی است، بیان کرد: دوستی میان ادیان مختلف در یزد بهترین نمونه برای اثبات صلح دوستی ایرانیان است و دموکراسی مردمان این شهر می‌تواند صادرکننده فرهنگی و اجتماعی مناسبی برای ایران باشد. علاوه بر آن ثبت جهانی یزد می‌تواند گردشگری کشور را به طور موثری توسعه دهد.

حافظت به همراه تکمیل زیرساخت‌ها

ترقی‌نژاد با تاکید بر لزوم حفاظت از بافت تاریخی شهر یزد اظهار کرد: مدیریت شهری نباید به بهانه تکمیل زیرساخت‌ها و ایجاد امکانات رفاهی برای گردشگران خارجی به بافت تاریخی یزد آسیب برساند و به عنوان نمونه پروژه‌هایی مانند احداث پارکینگ در بافت تاریخی یزد را در پیش بگیرد. این کارشناس میراث‌فرهنگی با اشاره به لزوم تکمیل زیرساخت‌های گردشگری در یزد گفت: ثبت جهانی یزد موجب افزایش حضور گردشگران خارجی خواهد شد و باید زیرساخت‌های گردشگری را به منظور خدمات‌رسانی هرچه بهتر به آنها تکمیل کنیم. برای این منظور باید از ایرلاین‌های مختلف دعوت کنیم در یزد فعالیت کنند، همچنین از شرکت‌ها و آژانس‌های گردشگری قوی دعوت به همکاری کرده و هتل‌های ۵ ستاره و با کیفیت در این شهر احداث کنیم. اگرچه هتل‌های بسیاری در یزد وجود دارند اما بیشتر آنها ۳ ستاره هستند.