بازار سرمایه در انتظار یک هفته هیجانی

سیدسلمان نصیرزاده - مدیر تحلیل مرکز مطالعات اقتصادی آریاسهم

هفته‌ای که گذشت آخرین هفته پیش از برگزاری انتخابات بود و سایه تردید در روند معاملات مشهود بود، به عبارت بهتر روند بازار در هفته اخیر را به دو نیمه می‌توان تقسیم کرد که نیمه نخست همراه با تردید و عرضه سهام از سوی ریسک‌گریزها و نیمه دوم هفته با جذاب شدن قیمت‌ها شاهد ورود خوشبینان به عرصه معاملات و بهبود حجم و ارزش معاملات بودیم. اما در هفته‌ای که گذشت نماگر بازار با رشد ۲۱۷ واحدی به سطح ۸۰۳۴۴ واحد رسید، ارزش میانگین روزانه خالص معاملات بورس و فرابورس نیز با کاهش معنادار۴۰ درصدی نسبت به هفته گذشته به ۱۵۱۰ میلیارد ریال رسید که نشان می‌دهد معامله‌گران با توجه به ریسک نتایج انتخابات در معاملات رفتار محافظه‌کارانه‌ای را برگزیدند، همین امر به کاهش معاملات و افت ارزش خالص معاملات منتج شد. نگاه تاریخی به دوره‌های پس از انتخابات نشان می‌دهد بورس پس از انتخابات با هیجان بیشتری روبه‌رو می‌شود و این هیجان حداقل در یک هفته نخست بسیار پررنگ‌تر خواهد بود، انتظار سهامداران نسبت به دو نامزد اصلی متفاوت است، اعتقاد دارند با روحانی فضای اقتصادی - سیاسی با آرامش بیشتری همراه خواهد بود و نسبت به دوره یازدهم می‌توان شاهد اجرای سیاست‌های انبساطی اقتصادی و بهبود جریان نقدینگی در جامعه بود، امری که می‌تواند در بازار سهام و بازارهای سرمایه آثار مثبتی داشته باشد؛ از سوی دیگر اعتقاد دارند با انتخاب آقای رئیسی بازارهای اقتصادی به یک دوره انتظار و رکود مضاعف فرو خواهند رفت و ترس از اجرای سیاست‌های بسته اقتصادی و رفتار مبهم در عرصه سیاسی می‌تواند شرایط نابسامانی را رقم زند، از این رو انتخاب شدن هر کدام از نامزدها برای در دست گرفتن مسند ریاست‌جمهوری می‌تواند آثار مثبت و منفی به همراه داشته باشد. اما آمار و ارقام اقتصادی اسفند ۱۳۹۵ نشان می‌دهد حجم نقدینگی در اسفند سال گذشته با افزایش۴/۳ درصدی نسبت به بهمن به ۱۲۵۳ هزار میلیارد تومان رسیده است. گفتنی است این رقم در مقایسه با سال گذشته رقمی بیش از ۲/۲۳ درصد رشد نشان می‌دهد که شاهد کاهش نرخ رشد نقدینگی نسبت به سال ۱۳۹۴ هستیم. آمار جدید تغییرات اجزای نقدینگی هنوز منتشر نشده است اما انتظار می‌رود، سهم شبه‌پول کاهش داشته باشد و از سرعت رشدش نیز کاسته شده باشد. در بخش پول نیز انتظار داریم رفته‌رفته به‌ویژه پس از جریان انتخابات شاهد رشد سرعت پول و کاسته شدن سهم شبه‌پول باشیم امری که می‌تواند برای در مسیر قرار گرفتن سیاست مبارزه با رکود در پیش گرفته شود. اما در هفته‌ای که گذشت در بازارهای جهانی شاهد رشد نرخ نفت به مرز ۵۳ دلار بودیم، بر این اساس توافق عربستان و روسیه برای تمدید طرح کاهش تولید نفت تا پایان سه ماهه نخست سال ۲۰۱۸میلادی مهم‌ترین عامل رشد نرخ بود، اما باید دقت داشت مهم‌ترین چالش اعضای اوپک افزایش عرضه تولید نفت شیل امریکا به واسطه کاهش بهای تمام شده تولید است، به طوری که از زمان توافق اوپکی‌ها برای کاهش عرضه نفت، بیش از ۶۰۰ هزار بشکه تولیدکننده شیل امریکا به تولید خود افزوده‌اند و گفته می‌شود بیش از ۳۰۰ هزار بشکه دیگر نیز افزوده خواهد شد و تولید نفت‌خام امریکا تا پایان ۲۰۱۷ میلادی به رقم تاریخی ۵/۹ میلیون بشکه در روز خواهد رسید، درواقع امریکا با کاهش بهای تمام شده تولید نفت شیل از ۹۰ دلار به مرز ۲۰ تا۳۰ دلار با عرضه پر حجم نفت خود به بازارها، میانگین نرخ را کاهش داده و اعضای اوپک نیز برای جلوگیری از ریزش قیمت‌ها در حال کاهش سطح تولید خود و تضعیف اقتصادشان هستند؛ به نظر می‌رسد این رخداد یک سیاست ازپیش‌تعیین‌شده ازسوی امریکا برای سایر کشورهای تولیدکننده نفت باشد، با این شرایط به نظر می‌رسد باید با قیمت‌های بالای نفت خداحافظی کرد و سطوح فعلی قیمت‌ها در بازه ۴۰ تا ۶۰ دلار حفظ خواهد شد. در بازار ارز نیز در هفته گذشته شاهد ثبات نسبی قیمت‌ها بودیم، گفته می‌شود معامله‌گران این بازار در انتظار نتیجه انتخابات هستند، در این بین در ماه‌های اخیر دلار مدیریت شد ولی انتظار می‌رود پس از مشخص شدن نتیجه انتخابات حداقل در یک تا ۲ ماه آینده شاهد تقاضای هیجانی در این بازار باشیم.